Soru

Zorluk: OrtaYargı Yetkisi, Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Hakimlik Teminatı

19821982 Anayasası’na göre, yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır. Kesinleşmiş bir yargı kararının, ilgili kamu kurumu tarafından "ödenek yetersizliği" gerekçe gösterilerek bir sonraki bütçe döneminde uygulanacağının bildirilmesi, aşağıdaki anayasal esaslardan hangisine doğrudan aykırılık teşkil eder?

  1. Mahkeme kararlarının yerine getirilmesinin hiçbir suretle geciktirilemeyeceği ilkesiCevap
  2. B
    Hâkimlere yargı yetkisini kullanırken tavsiye ve telkinde bulunma yasağı
  3. C
    Görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde görüşme yapılamayacağı kuralı
  4. D
    Hâkimlerin kendileri istemedikçe 6565 yaşından önce emekliye ayrılamayacağı güvencesi
  5. E
    Hâkimlerin idari görevleri yönünden Adalet Bakanlığına bağlı olması esası

Cevap

Mahkeme kararlarının yerine getirilmesinin hiçbir suretle geciktirilemeyeceği ilkesi
Doğru cevap, mahkeme kararlarının yerine getirilmesinin geciktirilemeyeceği ilkesidir; çünkü 19821982 Anayasası'nın 138138. maddesi, idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceğini ve yerine getirilmesini geciktiremeyeceğini emreder. Mali yetersizlikler bu emre aykırı davranmak için geçerli bir hukuki mazeret teşkil etmez.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın hukuki niteliğini belirle
Bir idari makamın kesinleşmiş yargı kararını "ödenek" gibi bir sebeple ileri bir tarihe ertelemesi söz konusudur.
Anayasal sınırların hangi noktada aşıldığını tespit etmek için eylemin türü belirlenmelidir.
2
Anayasa'nın 138138. maddesini hatırla
Madde metni: "Yasama ve yürütme organları ile idare, mahkeme kararlarına uymak zorundadır; bu organlar ve idare, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremez ve bunların yerine getirilmesini geciktiremez."
Yargı kararlarının idare üzerindeki bağlayıcılığının sınırlarını görmek için ilgili anayasa maddesi temel alınır.
3
Durumu anayasal hükümle karşılaştır
"Ödenek yetersizliği" gibi idari veya mali gerekçeler, anayasal "geciktirilemez" kuralının bir istisnası değildir.
Anayasanın üstünlüğü ilkesi gereği, hiçbir alt düzenleme veya mazeret anayasal emrin önüne geçemez.

Anahtar Kavram

Mahkemelerin Bağımsızlığı ve Kararların Bağlayıcılığı

İpuçları

1
Anayasa'nın 138138. maddesinin son fıkrasında idarenin mahkeme kararları karşısındaki ödevi açıkça belirtilmiştir.
2
İdare, kesinleşmiş bir kararı ne değiştirebilir ne de uygulamasını erteleyebilir.
3
Bütçe veya personel gibi mazeretler, yargı kararının derhal yerine getirilmesi zorunluluğunu ortadan kaldırmaz.

Daha Fazla Pratik

Hâkimlik ve savcılık teminatının istisnalarını (suçtan hüküm giyme, sağlık vb.) inceleyerek bu konudaki farkları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla