Examkin

Soru

Zorluk: Orta31 Mart Vakası

19091909 yılında meşrutiyet rejimini yıkarak eski düzeni geri getirmek amacıyla çıkan 3131 Mart Vakası, Mahmut Şevket Paşa komutasındaki Hareket Ordusu tarafından bastırılmıştır. Bu olayın hemen ardından Meclis-i Umumi-i Milli’nin aldığı kararla II. Abdülhamid tahttan indirilmiş ve yerine V. Mehmed Reşad padişah ilan edilmiştir.

Bu gelişme, Osmanlı siyasi hayatı açısından aşağıdakilerden hangisinin doğrudan bir göstergesidir?

  1. Meclis iradesinin saltanat makamı üzerindeki otoritesinin ve hukuki üstünlüğünün arttığınınCevap
  2. B
    Saltanat sisteminin hukuken sona erdiğinin ve cumhuriyet yönetimine geçildiğinin
  3. C
    Halkın ilk kez seçme ve seçilme hakkını kullanarak parlamenter sistemi başlattığının
  4. D
    Devletin teokratik yapısının yerini tamamen laik bir hukuk düzenine bıraktığının
  5. E
    İslamcılık fikir akımının ilk kez devletin resmi politikası haline geldiğinin

Cevap

Meclis iradesinin saltanat makamı üzerindeki otoritesinin ve hukuki üstünlüğünün arttığının
Osmanlı tarihinde ilk kez bir padişahın (II. Abdülhamid) bir parlamento kararıyla (Meclis-i Umumi-i Milli) tahttan indirilmesi, halkın temsilcilerinden oluşan yasama organının padişahlık makamı üzerindeki siyasi ve hukuki otoritesinin arttığını göstermektedir. Bu durum, mutlak otoritenin zayıflayıp parlamenter sistemin güçlendiğinin en somut kanıtıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Olayın niteliğini analiz etme
31 Mart Vakası, mevcut anayasal düzene (meşrutiyete) karşı çıkan bir isyandır.
Sorunun bağlamını ve taraflarını anlamak için isyanın kime karşı olduğunu bilmek gerekir.
2
Sonuçları değerlendirme
İsyan bastırılmış ve meclis (yasama), padişahı (yürütme) görevden almıştır.
Hukuki sürecin nasıl işlediğini ve hangi kurumun yetki kullandığını belirlemek gerekir.
3
Siyasi yorum yapma
Meclis kararıyla padişah indirilmesi, parlamentonun padişah üzerindeki gücünü pekiştirmiştir.
Bu durumun Osmanlı siyasi tarihindeki 'ilk' olma özelliğini ve otorite değişimini yorumlamak doğru cevaba ulaştırır.

Anahtar Kavram

Meclis Üstünlüğü ve Milli İrade

İpuçları

1
Bu olayın ardından gerçekleşen 'padişah indirme' işleminin kimin kararıyla yapıldığına odaklanın.
2
Osmanlı tarihinde daha önce padişahlar genellikle askeri ayaklanmalarla inerdi, ancak burada bir parlamento (Meclis) kararı ve fetva söz konusudur.
3
Yasama organı olan Meclis-i Mebusan'ın, yürütmenin başı olan Padişahı görevden alması, parlamentonun otorite kazandığını kanıtlar.

Daha Fazla Pratik

Bu olaydan sonra yapılan 19091909 Anayasa değişikliklerini inceleyerek meclisin hangi yeni yetkileri kazandığını (örneğin hükümetin meclise karşı sorumlu olması) çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Olayın hemen ardından yapılan 19091909 Anayasa değişikliklerini hatırlayarak meclisin yetkilerinin artırıldığını, padişahın ise sembolikleştiğini düşünerek de doğru cevaba ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

31 Mart Vakası

Bu konudan daha fazla soru