İdare hukukunda idarenin mali sorumluluğunu ve bu sorumluluğu etkileyen dışsal faktörleri düzenleyen ilkeler düşünüldüğünde, mücbir sebep ve beklenmedik olay (kaza) kavramlarının idarenin sorumluluğu üzerindeki etkisiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Mücbir sebep; dışsallık, öngörülemezlik ve önlenemezlik özelliklerine sahip olduğu için illiyet bağını keser ve idarenin hem kusurlu hem de kusursuz sorumluluğunu tamamen ortadan kaldırır.Cevap
- BSosyal risk ilkesi kapsamında idarenin tazminat ödemekle yükümlü tutulabilmesi için, meydana gelen zarar ile idarenin belirli bir faaliyeti arasında doğrudan bir illiyet bağının bulunması temel şarttır.
- CBeklenmedik olaylar (kaza), idarenin yürüttüğü faaliyetin içinde veya bünyesinde gerçekleşen durumlar olduğu için, illiyet bağını kesin olarak keserek idarenin her türlü sorumluluğunu sona erdirir.
- DFedakarlığın denkleştirilmesi ilkesine göre idare, hukuka aykırı şekilde tesis ettiği işlemlerin bir kişiye yüklediği özel ve olağan dışı zararları, kusuru olmasa dahi tazmin etmekle yükümlüdür.
- Eİdarenin mali sorumluluğu yalnızca hizmet kusurunun varlığına dayandığı için, idarenin organizasyonunda bir eksiklik veya gecikme ispat edilemediği sürece herhangi bir tazminat ödenmesi hukuken mümkün değildir.
Cevap
Mücbir sebep; dışsallık, öngörülemezlik ve önlenemezlik özellikleri nedeniyle illiyet bağını kestiği için idarenin hem kusurlu hem de kusursuz sorumluluğunu ortadan kaldırır.
İdare hukukunda mücbir sebep (deprem, sel gibi büyük doğal afetler); dışsallık, önceden öngörülemezlik ve karşı konulamazlık özelliklerine sahiptir. Bu özellikler, ortaya çıkan zarar ile idari faaliyet arasındaki illiyet bağını (nedensellik ilişkisini) hukuk tekniği açısından kopardığı için idare, ne kusura dayanarak ne de kusursuz sorumluluk ilkelerine dayanarak sorumlu tutulabilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdarenin Sorumluluğunu Kaldıran Haller ve İlliyet Bağı