Soru

Zorluk: OrtaOran ve Orantı

Bir ilçe nüfus müdürlüğünde bir iş günü içerisinde işleme alınan pasaport, kimlik kartı ve sürücü belgesi başvurularının sayıları sırasıyla 33, 44 ve 55 ile ters orantılıdır. Bu müdürlükte bir günde toplam 940940 başvuru işleme alındığına göre, düzenlenen kimlik kartı başvurusu sayısı kaçtır?

  1. A
    400
  2. 300Cevap
  3. C
    240
  4. D
    320
  5. E
    360

Cevap

Düzenlenen kimlik kartı başvurusu sayısı 300'dür.
Ters orantı mantığına göre, her bir başvuru türünün sayısı ile orantılı olduğu sayının çarpımı sabit bir kk değerine eşittir. Bu durumda pasaport sayısı k/3k/3, kimlik sayısı k/4k/4 ve sürücü belgesi sayısı k/5k/5 olur. Bu değerlerin toplamı 940940'a eşitlendiğinde orantı sabiti 12001200 bulunur. İstenen kimlik kartı sayısı ise 1200/4=3001200/4 = 300 olarak elde edilir.

Adım Adım Çözüm

1
Başvuru sayılarını orantı sabiti cinsinden tanımlama
3P=4K=5S=k3 \cdot P = 4 \cdot K = 5 \cdot S = k (Burada PP: Pasaport, KK: Kimlik, SS: Sürücü Belgesi)
Ters orantılı çoklukların çarpımları sabittir.
2
Değişkenleri kk cinsinden ifade etme
P=k3P = \frac{k}{3}, K=k4K = \frac{k}{4}, S=k5S = \frac{k}{5}
Denklemi tek bilinmeyene indirgemek için her bir terim orantı sabitine bölünür.
3
Toplam başvuru sayısı denklemini kurma
k3+k4+k5=940\frac{k}{3} + \frac{k}{4} + \frac{k}{5} = 940
Soruda verilen toplam başvuru sayısı 940 olarak belirtilmiştir.
4
Payda eşitleyip orantı sabitini (kk) bulma
LCM(3,4,5)=60    20k+15k+12k60=940    47k60=940    k=1200LCM(3, 4, 5) = 60 \implies \frac{20k + 15k + 12k}{60} = 940 \implies \frac{47k}{60} = 940 \implies k = 1200
Rasyonel ifadelerde toplama yapmak için ortak payda kullanılır.
5
Kimlik kartı başvuru sayısını hesaplama
K=12004=300K = \frac{1200}{4} = 300
İstenen değer olan kimlik kartı sayısı orantı sabitinin 4'e bölümüdür.

Anahtar Kavram

Ters orantılı çoklukların toplamı problemleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla