Soru

Zorluk: ZorSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

1982 Anayasası'nda düzenlenen "Soyut Norm Denetimi" (İptal Davası) hükümleri uyarınca, kanunların Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmesi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kanunların şekil bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiası; sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tutarındaki milletvekilleri tarafından ileri sürülebilir.Cevap
  2. B
    TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu, kanunların hem şekil hem de esas bakımından iptali için doğrudan doğruya iptal davası açma yetkisine sahiptir.
  3. C
    Kanunların şekil bozukluğu nedeniyle denetlenmesinde Anayasa Mahkemesi, incelemesini mahkemelerden gelen itiraz yolu (def'i yolu) başvuruları üzerine de yapabilir.
  4. D
    Kanunların şekil bakımından iptali için açılacak davalarda hak düşürücü süre, kanunun Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren altmış gündür.
  5. E
    Anayasa değişikliklerinin hem şekil hem de esas bakımından denetlenebilmesi için Cumhurbaşkanı tarafından iptal davası açılması zorunludur.

Cevap

Kanunların şekil bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiası; sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tutarındaki milletvekilleri tarafından ileri sürülebilir.
1982 Anayasası'nın 148. maddesine göre, kanunların şekil bakımından denetlenmesi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri (120120 milletvekili) tarafından istenebilir. Bu düzenleme ile siyasi parti gruplarının kanunların şekil denetimi için dava açma yetkisi dışlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dava açmaya yetkili olanları belirle.
Cumhurbaşkanı, en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve TBMM üye tamsayısının 1/51/5'i.
Soyut norm denetiminde genel yetkili organlar bunlardır.
2
Kanunların şekil denetimine özgü kısıtlamayı analiz et.
Siyasi parti grupları kanunların şekil denetimi için dava açamaz.
Anayasa'nın 148. maddesi şekil denetimi yetkisini daraltmıştır.
3
Süre sınırlarını kontrol et.
Şekil denetimi için süre 1010 gündür.
Yasama işlemlerinin hızlıca kesinleşmesi amacıyla şekil sakatlıkları için kısa bir süre öngörülmüştür.
4
İtiraz yolu (somut norm denetimi) ile ilişkisini kur.
Şekil bozukluğu itiraz yoluyla ileri sürülemez.
Anayasal kural gereği şekil denetimi sadece iptal davası konusu olabilir.

Anahtar Kavram

İptal Davasında Yetki ve Sınırlamalar

İpuçları

1
Şekil denetimi ve esas denetimi arasındaki yetkili farklarına odaklanın.
2
Siyasi parti gruplarının şekil denetimi yapıp yapamayacağını hatırlayın.
3
Kanunların şekil denetimi süresi 10 gündür ve sadece Cumhurbaşkanı ile 1/5 milletvekili başvurabilir.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliklerinin denetim şartları ile kanunların denetim şartlarını bir tablo üzerinde karşılaştırarak çalışın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla