Examkin

Soru

Zorluk: ZorOlağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

1982 Anayasası’nda yer alan düzenlemelere göre, Olağanüstü Hal (OHAL) ilanı ve bu süreçte uygulanan hukuki rejimle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Olağanüstü hal ilan etme yetkisi Cumhurbaşkanına ait olup, ilan kararı verildiği gün Resmi Gazete’de yayımlanır ve aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisinin onayına sunulur.
  2. B
    Cumhurbaşkanı tarafından ilan edilen olağanüstü halin süresi, başlangıç aşamasında altı ayı geçemez.
  3. C
    Türkiye Büyük Millet Meclisi, Cumhurbaşkanının istemiyle olağanüstü hal süresini her defasında dört ayı geçmemek üzere uzatabilir; ancak savaş hallerinde bu dört aylık süre sınırı uygulanmaz.
  4. Olağanüstü hal sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin, anayasaya şekil veya esas bakımından aykırı olduğu gerekçesiyle Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılması mümkündür.Cevap
  5. E
    Meclis onayına sunulan Olağanüstü Hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, Meclis tarafından üç ay içinde karara bağlanmazsa kendiliğinden yürürlükten kalkar.

Cevap

Olağanüstü hal kararnamelerinin yargısal denetimine ilişkin ifade yanlıştır; bu kararnamelere karşı Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılamaz.
1982 Anayasası'nın 148. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, olağanüstü hallerde ve savaş sırasında çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin şekil ve esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde dava açılamaz. Dolayısıyla iptal davası açılmasının mümkün olduğunu savunan ifade yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
OHAL ilan yetkisi ve ilk ilan süresini kontrol etme.
İlan yetkisi Cumhurbaşkanına aittir ve süre 6 ayı geçemez.
Anayasa m. 119 gereği yürütme organının takdir yetkisi bu sınırlar içindedir.
2
Sürenin uzatılması ve savaş hali istisnasını değerlendirme.
Uzatma yetkisi TBMM'dedir, her defasında 4 aydır, savaşta sınır yoktur.
Yasama organının yürütme üzerindeki denetimini temsil eder.
3
OHAL Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin yargısal denetimini inceleme.
Anayasa m. 148 uyarınca bu kararnamelere karşı iptal davası açılamaz.
Anayasa koyucu, acil ve istisnai durumların gerektirdiği hız ve etkinlik nedeniyle bu işlemleri yargı denetimi dışında tutmuştur.
4
OHAL kararnamelerinin Meclis onay sürecini doğrulama.
3 ay içinde karara bağlanmayan kararnameler kendiliğinden kalkar.
Kararnamelerin kalıcı hukuk düzenine etkisini sınırlamak ve Meclis'i karar almaya zorlamak içindir.

Anahtar Kavram

Olağanüstü Hal Rejimi ve Kararnamelerin Yargısal Bağışıklığı

İpuçları

1
Anayasa'nın 148. maddesinde yer alan 'yargı denetimi dışındaki işlemler' listesini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri ile OHAL kararnamelerini; yargı yolu, düzenleme alanı ve Meclis onay süreci bakımından karşılaştıran bir tablo hazırlayın.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Olağanüstü Hal (OHAL) Yönetimi

Bu konudan daha fazla soru