Soru

Zorluk: ZorSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

1982 Anayasası’na göre, bir kanunun Anayasa’ya şekil bakımından aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası (soyut norm denetimi) açılması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kanunların şekil bakımından denetlenmesi talebi; sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından, kanunun yayımlandığı tarihten itibaren on gün içinde ileri sürülebilir.Cevap
  2. B
    Kanunların şekil bakımından denetimi, TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu tarafından da kanunun yayımlanmasından itibaren altmış gün içinde istenebilir.
  3. C
    Olağanüstü hal dönemlerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnamelerine karşı, şekil bakımından aykırılık iddiasıyla on gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
  4. D
    Anayasa Mahkemesi, kanunların şekil bakımından denetimini yaparken hem son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığını hem de kanun metninin içeriğini inceler.
  5. E
    Cumhurbaşkanı, bütçe kanunlarının şekil bakımından Anayasa’ya aykırı olduğu gerekçesiyle yayımlanmasından itibaren altmış gün içinde iptal davası açabilir.

Cevap

Kanunların şekil bakımından denetlenmesi sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından 10 gün içinde istenebilir.
1982 Anayasası'nın 148. ve 150. maddelerine göre, kanunların şekil bakımından denetimi sadece son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı hususu ile sınırlıdır. Bu davayı açmaya yetkili olanlar sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biridir (600/5=120600 / 5 = 120 milletvekili). Dava açma süresi ise kanunun Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren 10 gündür.

Adım Adım Çözüm

1
Dava konusunun (Kanun) ve denetim türünün (Şekil) belirlenmesi.
Kanunların şekil denetimi özel kurallara tabidir.
Anayasa, kanunların şekil ve esas denetimi için farklı yetkili merci ve süreler öngörmüştür.
2
Dava açmaya yetkili mercilerin kontrol edilmesi.
Cumhurbaşkanı ve 1/51/5 milletvekili (120 kişi).
Siyasi parti gruplarının kanunlar için şekil bakımından dava açma yetkisi yoktur (Anayasa m. 148).
3
Hak düşürücü sürenin belirlenmesi.
Resmî Gazete'de yayımdan itibaren 10 gün.
Esas denetimi için 60 gün olan süre, şekil denetimi için (hukuki istikrar gereği) 10 gün olarak kısıtlanmıştır.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası) Süreleri ve Yetkili Merciler

İpuçları

1
Kanunların şekil ve esas denetimi arasındaki süre ve yetki farklarına odaklanın.
2
Şekil davası açma yetkisi en kısıtlı olan denetim türüdür; siyasi parti gruplarını elediğinizde doğruya yaklaşırsınız.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliklerinin sadece şekil bakımından denetlenebildiğini ve bu denetimin de 10 günle sınırlı olduğunu unutmayın.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla