Soru

Zorluk: Çok zorCumhurbaşkanlığına Vekalet

Cumhurbaşkanının, belirli bir yardımcısını vekil tayin ederek resmî bir ziyaret için yurt dışına çıktığı bir süreçte; Cumhurbaşkanlığı makamının istifa veya ölüm gibi bir nedenle "boşalması" hâlinde, vekalet görevinin hukuki statüsüyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Daha önce yurt dışı ziyareti için görevlendirilen yardımcı, makamın boşalması hâlinde de yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar vekalet görevini sürdürür.
  2. B
    Makamın boşaldığı andan itibaren vekalet yetkisi kendiliğinden Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı'na geçer ve seçim süreci onun gözetiminde yürütülür.
  3. Vekalet görevi, daha önce yurt dışı için görevlendirilen yardımcıya bakılmaksızın, en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar yürütülür.Cevap
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı Kabinesi derhal toplanarak kendi içinden belirleyeceği bir Bakanı, seçimler tamamlanana kadar geçici Cumhurbaşkanı vekili olarak atar.
  5. E
    Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda, Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu tarafından seçilecek bir milletvekili vekalet görevini üstlenir.

Cevap

Vekalet görevi, daha önce görevlendirilen kişiye bakılmaksızın en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından üstlenilir.
Cumhurbaşkanının hastalık veya yurt dışına çıkış gibi geçici nedenlerle makamdan ayrılması durumunda, kendi belirlediği (görevlendirdiği) bir yardımcısı vekalet eder. Ancak makamın ölüm, istifa veya başka bir nedenle kesin olarak boşalması hâlinde, vekalet görevi otomatik olarak 'en yaşlı' Cumhurbaşkanı yardımcısına geçer. Bu durumda, daha önce geçici süre için yapılmış olan özel görevlendirme sona erer ve anayasal/yasal hiyerarşi (yaş kıdemi) devreye girer.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı makamının 'geçici ayrılma' ve 'boşalma' durumlarını ayırt etme.
Yurt dışına çıkış 'geçici ayrılma', istifa veya ölüm ise 'boşalma' (infisahi) durumudur.
Anayasa bu iki durum için farklı vekalet usulleri öngörmüştür.
2
Geçici ayrılma durumundaki vekalet kuralını hatırlama.
Geçici ayrılmada Cumhurbaşkanı'nın bizzat görevlendirdiği (tayin ettiği) yardımcı vekil olur.
19821982 Anayasası madde 106106 uyarınca Cumhurbaşkanı istediği bir yardımcıyı vekil atayabilir.
3
Makamın boşalması durumundaki özel kuralı uygulama.
Makam boşaldığında birden fazla yardımcı varsa, vekalet görevi doğrudan 'en yaşlı' yardımcıya geçer.
11 Numaralı Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi'nin 17/A17/A maddesi bu durumu netleştirmiştir.
4
İki durumun çakışması halindeki hukuki sonucu belirleme.
Makamın boşalması, geçici görevlendirmeyi hükümsüz kılar ve anayasal 'en yaşlı yardımcı' kuralı devreye girer.
Makamın kesin boşalması, geçici bir idari görevlendirmeden daha üst düzey bir hukuki sonuç doğurur.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Makamının Boşalması ve Vekalet Hiyerarşisi
Bu soruyu puanla