Soru

Zorluk: Çok zorCumhurbaşkanlığına Vekalet

1982 Anayasası’nın güncel hükümleri dikkate alındığında, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir nedenle (ölüm, istifa vb.) boşalması durumunda uygulanacak vekalet ve seçim süreci ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Makamın boşaldığı günden itibaren kırk beş gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır; bu süre zarfında Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.Cevap
  2. B
    Makam boşaldığında Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı vekalet görevini üstlenir ve yeni Cumhurbaşkanı seçilip göreve başlayana kadar yürütme yetkisini meclis adına kullanır.
  3. C
    Cumhurbaşkanlığına vekalet eden yardımcısı, makamın boşalması durumunda sadece günlük rutin işleri yürütür; Bakanlar Kuruluna başkanlık etme veya üst kademe yönetici atama yetkisini kullanamaz.
  4. D
    Genel seçimlere bir yıldan fazla süre kalmışsa, makamın boşalmasını takip eden altmış gün içindeki son Pazar günü seçim yapılır ve bu sürede en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder.
  5. E
    Makamın boşalması halinde vekalet görevi, TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilecek bir milletvekili tarafından yeni Cumhurbaşkanı seçilene kadar yürütülür.

Cevap

Makamın boşaldığı günden itibaren kırk beş gün içinde Cumhurbaşkanı seçimi yapılır; bu süre zarfında Cumhurbaşkanı yardımcısı Cumhurbaşkanlığına vekalet eder ve Cumhurbaşkanına ait tüm yetkileri kullanır.
Doğru ifadeye göre, Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde vekalet görevi Cumhurbaşkanı yardımcısı tarafından yürütülür. Bu kişi asil Cumhurbaşkanının tüm yetkilerini (kararname çıkarma, atama yapma vb.) kullanabilir. Ayrıca, seçimlerin 45 gün içinde yapılması anayasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Makamın boşalma nedenini analiz etme
Ölüm veya istifa gibi durumlar makamın 'sürekli' boşalmasıdır.
Geçici ayrılma (yurt dışı, hastalık) ile sürekli boşalma durumlarında vekalet usulleri farklılık gösterebilir ancak her iki durumda da yardımcı vekalet eder.
2
Vekalet edecek makamı belirleme
Cumhurbaşkanı yardımcısı vekil tayin edilir.
2017 değişikliği ile TBMM Başkanı'nın vekalet yetkisi sona ermiştir.
3
Vekilin yetki sınırlarını kontrol etme
Tam yetki kullanımı.
Anayasa 106. madde, vekalet edenin 'Cumhurbaşkanına ait yetkileri kullanacağını' açıkça belirtir, kısıtlama öngörmez.
4
Seçim takvimini saptama
45 gün içinde seçim.
Makamın boşalması halinde (eğer genel seçimlere 1 yıldan fazla varsa) uygulanacak özel anayasal süredir.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'na göre Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda vekalet ve seçim usulü

İpuçları

1
2017 Anayasa değişikliklerinden sonra yürütme organının yapısındaki değişikliği hatırlayın.
2
Vekalet yetkisinin meclisten yürütmeye (yardımcıya) geçtiğini ve yetki sınırlaması olmadığını düşünün.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı yardımcısının 'geçici ayrılma' (yurt dışı seyahati gibi) durumundaki vekalet yetkisi ile makamın boşalması durumundaki farkları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla