Türkiye'de yer şekillerinin uzanış doğrultusu, nemli hava kütlelerinin fiziksel özelliklerini kısa mesafelerde dramatik şekilde değiştirebilmektedir. Özellikle Akdeniz üzerinden gelen nemli bir hava kütlesinin Toros Dağları'nın zirvesini aşarak İç Anadolu'ya doğru alçaldığı (fön karakteri kazandığı) süreçte bazı fiziksel değişimler yaşanır.
Buna göre, dağın arka yamacında (dulda) alçalan bu hava kütlesiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi kesinlikle söylenebilir?
- Sıcaklığın her 100 metrede yaklaşık artmasına bağlı olarak maksimum nem kapasitesinin yükselmesiCevap
- BHava kütlesinin mutlak nem miktarının yükselti kaybına bağlı olarak artış göstermesi
- CBağıl nem oranının artmasıyla birlikte yağış oluşma ihtimalinin kuvvetlenmesi
- DHavanın doyma noktasına yaklaşması ve higrometrik açığın küçülmesi
- EYoğuşma çekirdeklerinin birleşmesiyle bulutluluk oranının artış göstermesi
Cevap
Hava kütlesinin alçalırken ısınması sonucunda maksimum nem kapasitesinin artması doğru cevaptır.
Hava kütlesinin dağın arka yamacında (dulda) alçalması süreci 'fön etkisi' olarak adlandırılır. Alçalan hava kütlesi, her 100 metrede yaklaşık ısınır. Sıcaklık arttıkça havanın hacmi genişlediği için taşıyabileceği nem miktarı (maksimum nem) artar. Bu durum, havanın doyma noktasından uzaklaşmasına ve bağıl nemin düşmesine yol açar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Fön Etkisi ve Nem Dinamiği
Daha Fazla Pratik
Fön rüzgarlarının Türkiye'de tarım ürünleri üzerindeki etkilerini (erken olgunlaştırma, buharlaşmayı artırma) inceleyen soruları çözmek bu kavramı pekiştirecektir.
Alternatif Yöntem
Bağıl nem formülünü () kullanarak düşünebilirsiniz. Fön rüzgarı sıcaklığı artırdığı için paydadaki 'MaxN' (Maksimum Nem) değeri büyür, bu da sonucun (Bağıl Nem) küçülmesine neden olur.
Tahmini Süre:2m 0s