Yasama organı, anayasal yetki alanına giren konularda ya kanun çıkararak ya da parlamento kararı alarak iradesini ortaya koymaktadır. Parlamento kararları, kural olarak yargısal denetim dışında tutulsa da hukuk devleti ilkesi gereği bu kuralın istisnaları ve kanun ile parlamento kararı arasındaki sınırın belirlenmesi Türk anayasa hukukunda kritik bir öneme sahiptir.
Buna göre, TBMM tarafından gerçekleştirilen işlemler ve tabi oldukları hukuki rejim ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- AMilletlerarası antlaşmaların onaylanmasının uygun bulunması işlemi bir parlamento kararı niteliğinde olduğundan, bu işlem üzerinde Cumhurbaşkanının veto yetkisi bulunmamaktadır.
- BSavaş ilanı ve yabancı ülkelere asker gönderilmesine izin verilmesi kararları, temel hak ve hürriyetleri doğrudan etkilediğinden Anayasa Mahkemesinin yargısal denetimine tabi olan parlamento kararlarıdır.
- TBMM İçtüzüğü’nde yapılan değişikliklere ilişkin parlamento kararları, hem şekil hem de esas bakımından Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilir ve bu kararlara karşı 60 gün içinde iptal davası açılabilir.Cevap
- DMilletvekilliğinin 'kesin hüküm giyme' veya 'kısıtlanma' sebebiyle düşmesi birer parlamento kararı niteliğinde olduğundan, ilgili milletvekiline Anayasa Mahkemesine 7 gün içinde itiraz etme hakkı tanınmıştır.
- ETBMM Başkanlık Divanı üyelerinin seçimi ve Meclisin tatil kararları idari işlem niteliği taşıdığından, bu işlemler yasama dokunulmazlığından yararlanamaz ve Danıştay'da iptal davasına konu edilebilir.
Cevap
TBMM İçtüzüğü değişiklikleri, hem şekil hem de esas yönünden Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir ve 60 günlük dava açma süresi öngörülmüştür.
TBMM İçtüzüğü, parlamento kararları arasında Anayasa Mahkemesi tarafından yargısal denetime tabi tutulan üç ana istisnadan biridir. Bu denetim, hem şekil hem de esas bakımından gerçekleştirilir ve Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 60 gün içinde iptal davası açılması gerekir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve Kanunla Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s