Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorİdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Türk idare hukuku öğretisi ve 19821982 Anayasası'nın belirlediği idari teşkilat esasları çerçevesinde; hiyerarşi ve idari vesayet denetimlerinin hukuki rejimleri ile yetki sınırları karşılaştırıldığında, aşağıdakilerden hangisi bu iki denetim türü arasındaki bir fark olarak nitelendirilemez?

  1. A
    Hiyerarşi yetkisinin hiyerarşik düzenin tabii bir sonucu olarak 'genel' nitelik taşıması; idari vesayet yetkisinin ise 'istisnai' olup ancak kanunun açıkça yetki verdiği durumlarda kullanılabilmesi
  2. B
    Hiyerarşik amirin astın işlemlerini hem hukukilik hem de yerindelik (kamu yararı) yönünden denetleyebilmesi; vesayet makamının ise kural olarak sadece hukukilik denetimi yapabilmesi
  3. C
    Hiyerarşik amirin astın işlemini iptal etme, değiştirme (tashih) veya onun yerine geçerek işlem yapma (ikame) yetkisine sahip olması; vesayet makamının kural olarak bu yetkilerden yoksun olması
  4. D
    Hiyerarşinin (Bakan-Vali ilişkisinde olduğu gibi) aynı kamu tüzel kişiliği içinde; idari vesayetin (Vali-Belediye Başkanı ilişkisinde olduğu gibi) farklı kamu tüzel kişilikleri arasında işletilmesi
  5. Denetim yetkisinin kapsamının; hem denetlenen birimin tesis ettiği hukuki işlemler (işlem denetimi) hem de denetlenen birimdeki görevliler veya organlar (organ/baş denetimi) üzerinde cereyan edebilmesiCevap

Cevap

Denetim yetkisinin kapsamının; hem denetlenen birimin tesis ettiği hukuki işlemler hem de denetlenen birimdeki görevliler veya organlar üzerinde cereyan edebilmesi bir fark değil, her iki denetim türü için de geçerli olan ortak bir özelliktir.
Seçeneklerde sayılanların aksine, denetim yetkisinin hem işlemler (işlem denetimi) hem de kişiler/kurullar (organ denetimi) üzerinde işletilebilmesi hiyerarşi ve idari vesayet arasındaki bir fark değil, ortak bir özelliktir. Hiyerarşide amir, astın işlemlerini denetleyebildiği gibi astın kendisi üzerinde de disiplin ve sicil gibi yetkilere sahiptir. İdari vesayette de vesayet makamı, hem yerinden yönetim kuruluşunun kararlarını denetleyebilir (işlem vesayeti) hem de organlarının görevine ilişkin işlemler tesis edebilir (organ vesayeti; örneğin görevden uzaklaştırma).

Adım Adım Çözüm

1
Hiyerarşi ve idari vesayetin tanımını yap
Hiyerarşi aynı tüzel kişilikteki ast-üst ilişkisidir; idari vesayet ise devletin yerinden yönetim kuruluşları üzerindeki anayasal denetimidir.
Denetimlerin kapsamını belirlemek için temel tanımlara ihtiyaç vardır.
2
Yetki kaynaklarını karşılaştır
Hiyerarşi genel ve tabidir, vesayet ise istisnai ve kanunidir (bir farktır).
Hangi yetkinin nereden kaynaklandığını saptamak farkları ortaya koyar.
3
Denetim içeriğini (hukukilik-yerindelik) karşılaştır
Hiyerarşide her iki denetim de varken, vesayette kural olarak sadece hukukilik denetimi vardır (bir farktır).
Denetimin derinliği en temel farklardan biridir.
4
İkame ve tashih yetkilerini incele
Hiyerarşik amir işlemi değiştirebilir (tashih) veya astın yerine işlem yapabilir (ikame); vesayet makamı bunları kural olarak yapamaz (bir farktır).
Müdahale yetkisinin sınırları vesayeti hiyerarşiden ayırır.
5
İşlem ve organ denetimi ayrımını analiz et
Her iki denetim türünde de üst makamın hem alt makamın kararlarını denetlemesi (işlem denetimi) hem de ilgili kişileri denetlemesi (organ denetimi - disiplin veya görevden uzaklaştırma gibi) mümkündür.
Bu husus her iki denetim türünün de uygulama alanında yer alan bir benzerliktir.

Anahtar Kavram

Hiyerarşi ve İdari Vesayet Arasındaki Farklar ve Benzerlikler

Daha Fazla Pratik

İdari vesayet makamının yerinden yönetimlerin organları üzerindeki yetkilerini (organ vesayeti) Danıştay ve İçişleri Bakanlığı örnekleri üzerinden inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

İdari Teşkilat İlkeleri (Hiyerarşi ve Vesayet)

Bu konudan daha fazla soru