Soru

Zorluk: OrtaSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

1982 Anayasası’na göre, Anayasa Mahkemesinin denetim yetkisi kapsamında bulunan aşağıdaki normlardan hangisi hakkında yalnızca şekil (biçim) bakımından iptal davası açılabilmektedir?

  1. Anayasa değişiklikleriCevap
  2. B
    Kanunlar
  3. C
    Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü
  4. D
    Olağan dönem Cumhurbaşkanlığı kararnameleri
  5. E
    Olağanüstü hal Cumhurbaşkanlığı kararnameleri

Cevap

Anayasa değişiklikleri, anayasal düzenleme gereği Anayasa Mahkemesinde sadece şekil bakımından denetlenir.
Anayasa Mahkemesi, 1982 Anayasası'nın 148. maddesi uyarınca anayasa değişikliklerini yalnızca şekil bakımından denetleyebilir. Bu denetim; teklif ve oylama çoğunluğu ile ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı hususlarıyla sınırlıdır. Bu normun esas bakımından denetlenmesi hukuk sistemimizde mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa Mahkemesinin denetim alanındaki normları belirleme
Anayasa Mahkemesi; kanunları, CBK'ları, TBMM İçtüzüğü'nü ve Anayasa değişikliklerini denetler.
Soyut norm denetiminin kapsamını belirlemek için hangi metinlerin yargı yoluna açık olduğunu bilmek gerekir.
2
Denetimin türünü (şekil/esas) ayırt etme
Kanun, İçtüzük ve CBK hem şekil hem esas bakımından denetlenebilirken; Anayasa değişiklikleri için özel bir kısıtlama vardır.
Anayasa'nın 148. maddesi, denetim yetkisinin sınırlarını norm bazında belirlemiştir.
3
Anayasa değişikliği kuralını uygulama
Anayasa değişiklikleri sadece teklif ve oylama çoğunluğu ile ivedilikle görüşülemeyeceği şartına uyulup uyulmadığı (şekil) üzerinden denetlenir.
Anayasa koyucu, anayasa değişikliklerinin içerik (esas) yönünden denetlenmesini egemenlik ilkesi gereği yasaklamıştır.

Anahtar Kavram

Anayasa Mahkemesinin Denetim Sınırları

İpuçları

1
Anayasa Mahkemesi her normu hem içerik (esas) hem de usul (şekil) yönünden inceleyemez; bazı normlar için inceleme yetkisi kısıtlanmıştır.
2
Özellikle anayasanın kendisini değiştiren düzenlemelerin 'içeriği' anayasaya aykırı olamayacağı için, denetim sadece 'yapılış usulü' ile sınırlı tutulmuştur.

Daha Fazla Pratik

Kanunların şekil bakımından denetiminde dava açma süresinin (10 gün) diğer normlardan farklı olduğunu tekrar etmeniz faydalı olacaktır.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla