Examkin

Soru

Zorluk: ZorSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen bir kanunun "şekil" bakımından denetlenmesi amacıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açılması süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Kanunların şekil bakımından denetimi, sadece son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı hususuyla sınırlıdır ve bu dava, Resmi Gazete'de yayımdan itibaren 1010 gün içinde Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından açılabilir.Cevap
  2. B
    Şekil bakımından iptal davası açma yetkisi; Cumhurbaşkanı, TBMM'de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu ve üye tamsayısının beşte biri tutarındaki milletvekillerine aittir.
  3. C
    Kanunların şekil yönünden denetimi; teklif, komisyon ve Genel Kurul aşamalarının tamamını kapsar ve dava açma süresi Resmi Gazete'de yayımlandığı tarihten itibaren 6060 gündür.
  4. D
    Anayasa Mahkemesi, şekil bakımından anayasaya aykırı bulduğu bir kanun hakkında doğrudan iptal kararı veremez; ilgili kanunu düzeltilmesi için TBMM Başkanlığına geri gönderir.
  5. E
    Olağanüstü hal dönemlerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri hakkında, Resmi Gazete'de yayımlandıkları tarihten itibaren 1010 gün içinde şekil bakımından iptal davası açılabilir.

Cevap

Kanunların şekil bakımından denetimi sadece son oylama çoğunluğu ile sınırlıdır ve Resmi Gazete'de yayımdan itibaren 1010 gün içinde Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından dava açılabilir.
Doğru ifadeye göre kanunların şekil denetimi yalnızca son oylamanın anayasada öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı ile sınırlıdır. Bu denetim için dava açma süresi Resmi Gazete'de yayımı izleyen günden itibaren 1010 gündür ve bu davayı sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri açabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Norm türünü ve denetim yolunu belirle.
Söz konusu norm bir 'Kanun' ve denetim yolu 'Şekil Bakımından İptal Davası' (Soyut Norm Denetimi).
Anayasa'nın 148148. maddesi farklı normlar için farklı denetim usulleri öngörmüştür.
2
Dava açma süresini kontrol et.
Kanunların şekil bakımından denetimi için öngörülen hak düşürücü süre 1010 gündür.
Esas bakımından denetim süresi 6060 gün iken, şekil denetimi yasama istikrarı için daha kısa tutulmuştur.
3
Dava açmaya yetkili olanları belirle.
Yetkililer: Cumhurbaşkanı ve TBMM üye tamsayısının 1/51/5'i (120120 milletvekili).
Siyasi parti grupları kanunların şekil denetimi için yetkilendirilmemiştir.
4
Şekil denetiminin kapsamını analiz et.
Denetim sadece 'son oylamanın öngörülen çoğunlukla yapılıp yapılmadığı' hususuyla sınırlıdır.
Anayasa, kanunların içerik (esas) denetimi ile usul (şekil) denetimi arasına kesin bir sınır çizmiştir.

Anahtar Kavram

İptal Davası (Soyut Norm Denetimi) Hak Sahipliği ve Süreler

İpuçları

1
Kanunlarda şekil ve esas denetimi sürelerinin ve yetkililerinin farklı olduğunu hatırlayın.
2
Şekil denetimi için öngörülen sürenin çok kısa (1010 gün) ve yetkili kişi sayısının sınırlı olduğunu düşünün.
3
Siyasi parti gruplarının kanunların şekil denetimi için yetkisi yoktur; sadece esas denetimi için başvurabilirler.

Daha Fazla Pratik

Anayasa değişikliklerinin şekil denetimi ile kanunların şekil denetimi arasındaki farkları (teklif ve oylama çoğunluğu gibi) inceleyin.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası)

Bu konudan daha fazla soru