Türkiye'de dağların uzanış doğrultusu ve kıyıya göre konumu, ormanların dağılışı ve tür yapısı üzerinde belirleyici bir etkiye sahiptir. Örneğin, Kuzey Anadolu Dağları'nın denize bakan kuzey yamaçlarında nemcil ve gür orman kuşakları (kayın, ladin, gürgen) geniş yer tutarken; aynı dağların iç kesimlere bakan güney yamaçlarında daha çok kurakçıl meşe toplulukları ve seyrek karaçam ormanları görülmektedir.
Kuzey Anadolu Dağları'nın iki yamacı arasındaki bu belirgin bitki örtüsü farkı, aşağıdakilerden hangisiyle doğrudan açıklanabilir?
- Deniz üzerinden gelen nemli hava kütlelerinin kuzey yamaçlara bol yağış bırakması ve güney yamaçlara kurumuş olarak geçmesiCevap
- BGüney yamaçların enlem etkisinden dolayı kuzey yamaçlara göre her mevsim daha sıcak olması
- CKuzey yamaçlardaki toprakların yıkanmış ve asitli karakterde olması
- DDağların güney yamaçlarında ortalama yükseltinin kuzey yamaçlara göre daha az olması
- EKuzey yamaçlarda yıllık toplam güneşlenme süresinin güney yamaçlara göre daha fazla olması
Cevap
Kuzey Anadolu Dağları'nın iki yamacı arasındaki fark, nemli hava kütlelerinin kuzey yamaçlara yağış bırakırken iç kesimlere (güney yamaçlara) nemsiz ulaşmasıyla açıklanır.
Doğru cevap olan seçenek, ormanların gürlük ve tür farkını nemlilik koşullarıyla açıklar. Karadeniz'den gelen nemli rüzgarlar dağların kuzey yamaçlarına çarparak bol yağış bırakır, bu da nemcil ormanların oluşmasını sağlar. Dağı aşan hava ise nemini kaybettiği için güney yamaçlar kurak kalır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Orografik Yağışlar ve Yağış Gölgesi Etkisi
İpuçları
1
Karadeniz kıyısındaki dağların bir tarafının denize, diğer tarafının iç Anadolu'ya baktığını düşünün.
Daha Fazla Pratik
Karadeniz'deki orman alt sınırının neden deniz seviyesinden başladığını tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 15s