Gazneli Mahmut döneminde yaşanan bazı gelişmeler şunlardır:
I. Abbasi halifesini Şii Büveyhoğulları baskısından kurtararak "Sultan" unvanını alması
II. Hindistan üzerine düzenlediği seferlerle İslamiyet’in bu coğrafyada yayılmasını sağlaması
III. Bilim insanı El-Biruni’yi himaye ederek onun için "sarayımın en değerli hazinesi" ifadesini kullanması
Bu gelişmelerin Gazneliler Devleti’nin aşağıdaki özelliklerinden hangisiyle doğrudan bir ilişkisi yoktur?
- Aİslam dünyasındaki siyasi otorite ve saygınlığın artması
- BGazne sarayının önemli bir bilim ve kültür merkezi haline gelmesi
- CCihanşümul (evrensel) bir İslam devleti karakteri kazanılması
- Türkçenin resmi, bilim ve edebiyat dili olarak ilan edilmesiCevap
- EDevletin hakimiyet alanının farklı dini ve coğrafi sınırlara genişlemesi
Cevap
Gazneliler döneminde Türkçenin resmi, bilim ve edebiyat dili olarak ilan edildiği yargısı yanlıştır; bu özellik Karahanlılara aittir.
Gazneliler Devleti, kurulduğu coğrafya ve yönettiği halkların çeşitliliği (kozmopolit yapı) nedeniyle Karahanlılar gibi Türkçeyi her alanda resmi dil olarak kullanmamıştır. Gazne sarayında ve orduda Türkçe konuşulsa da, bilim dili olarak Arapça, edebiyat ve resmi yazışma dili olarak Farsça tercih edilmiştir. Türkçeyi resmi dil ve bilim dili ilan eden temel Türk-İslam devleti Karahanlılardır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gaznelilerde Kültürel Yapı ve Dil Politikası
İpuçları
1
Gazneliler ve Karahanlılar arasındaki en büyük farklardan biri kültürel ve dilsel politikalardır.
2
Gaznelilerin kozmopolit yapısı (Afgan, Hint, Türk karması) dillerine nasıl yansımış olabilir?
3
Türkçeyi resmi dil ilan etme özelliği bu devletten ziyade Orta Asya'da kurulan Karahanlılara aittir.
Daha Fazla Pratik
Karahanlılar ve Gaznelilerin dil politikalarını karşılaştıran bir tablo hazırlamak, bu iki devletin farklarını anlamanıza yardımcı olur.
Tahmini Süre:1m 15s