Examkin

Soru

Zorluk: ZorSoyut Norm Denetimi (İptal Davası)

1982 Anayasası'na göre; kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü’nün anayasaya şekil ve esas bakımlarından aykırılıkları nedeniyle açılan soyut norm denetimi (iptal davası) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Kanunların şekil bakımından denetlenmesi için açılacak iptal davası, Resmî Gazete’de yayımlanmasından itibaren on gün içinde açılmalıdır ve bu davayı sadece Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tutarındaki milletvekilleri açabilir.Cevap
  2. B
    TBMM’de en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubu, kanunların hem şekil hem de esas bakımından anayasaya aykırılığı iddiasıyla yayım tarihinden itibaren altmış gün içinde iptal davası açabilir.
  3. C
    Anayasa değişikliklerinin hem şekil hem de esas bakımından denetlenmesi için Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri tarafından altmış gün içinde dava açılması gerekir.
  4. D
    Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin hem şekil hem de esas bakımından denetlenmesi amacıyla açılacak iptal davalarında hak düşürücü süre, kararnamenin yayımı tarihinden itibaren doksan gündür.
  5. E
    Olağanüstü hal dönemlerinde çıkarılan Cumhurbaşkanlığı kararnameleri aleyhine, sadece şekil bakımından aykırılık iddiasıyla on gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir.

Cevap

Kanunların şekil bakımından denetimi için dava açma süresi 10 gündür ve bu davayı yalnızca Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri (120 milletvekili) açabilir.
Anayasa'nın 148. maddesi uyarınca, kanunların şekil bakımından denetlenmesi için dava açma süresi Resmî Gazete'de yayımlanmasından itibaren 10 gündür. Bu davayı açma yetkisi sadece Cumhurbaşkanına veya TBMM üye tamsayısının beşte birine (600 vekilden 120'sine) verilmiştir. Doğru seçenek bu kuralların tamamını eksiksiz yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Norm türünü ve denetim gerekçesini belirle
Kanunların şekil bakımından denetimi
Anayasa'da farklı normlar için farklı süre ve yetkili merci kuralları belirlenmiştir.
2
Yetkili tarafları kontrol et
Cumhurbaşkanı veya TBMM üye tamsayısının beşte biri (1/5 = 120 MV)
Anayasa 148/2 uyarınca kanunların şekil denetiminde siyasi parti gruplarının dava açma yetkisi yoktur.
3
Hak düşürücü süreyi kontrol et
10 gün
Şekil denetimi için öngörülen süre, esas denetimi için öngörülen 60 günlük süreden farklıdır ve daha kısıtlıdır.

Anahtar Kavram

Soyut Norm Denetiminde Şekil ve Esas Ayrımı

İpuçları

1
Şekil denetimi ile esas denetimi arasındaki süre farkına dikkat edin.
2
Siyasi parti gruplarının hangi durumlarda dava açma yetkisinin kısıtlandığını hatırlayın.
3
Anayasa değişiklikleri ve kanunların şekil denetimi için süre 10 gündür; diğer durumlar için 60 gündür.

Daha Fazla Pratik

Somut norm denetimi (itiraz yolu) ile soyut norm denetimi arasındaki farkları, özellikle yetkili mahkemeler ve süreler açısından karşılaştırınız.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Soyut Norm Denetimi (İptal Davası)

Bu konudan daha fazla soru