Soru

Zorluk: OrtaParlamento Kararları

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından alınan parlamento kararları, kural olarak Cumhurbaşkanının onayına tabi olmayan ve yargı denetimi dışında kalan işlemlerdir. Ancak 1982 Anayasası, hukuk devleti ilkesini korumak amacıyla üç spesifik parlamento kararı için istisnai olarak Anayasa Mahkemesi yolunu açık tutmuştur.

Buna göre, aşağıdaki parlamento kararlarından hangisi üzerinde Anayasa Mahkemesi'nin yargısal denetim yetkisi bulunmaktadır?

  1. TBMM İçtüzüğü'nde yapılan değişikliklerCevap
  2. B
    Savaş ilanına karar verilmesi
  3. C
    Meclis çalışmalarına ara verilmesi
  4. D
    OHAL ilanının onaylanması veya süresinin uzatılması
  5. E
    Meclis Başkanının seçilmesi

Cevap

TBMM İçtüzüğü'nde yapılan değişiklikler
Parlamento kararları, TBMM’nin kanun dışındaki işlemleridir. 1982 Anayasası’na göre kural olarak bu kararlara karşı yargı yolu kapalıdır. Ancak hukuk devleti ilkesi gereği; TBMM İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşürülmesi kararları için Anayasa Mahkemesi'ne iptal başvurusu yapılabilmektedir. TBMM İçtüzüğü'nün değiştirilmesi bu üç istisnadan biri olduğu için doğru cevaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Parlamento kararlarının genel yargısal statüsünü belirle.
Parlamento kararları kural olarak yargı denetimine tabi değildir.
Yasama organının kendi iç işleyişine ve siyasi takdirine bırakılan işlemlerin istikrarını korumak.
2
Anayasa'daki istisnai durumları (yargı yolu açık olanları) hatırla.
İçtüzük değişiklikleri, Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve Milletvekilliğinin düşürülmesi (istifa, bağdaşmazlık, devamsızlık).
Bu kararların milletvekillerinin temel haklarını veya yasama işleyişinin anayasal sınırlarını doğrudan etkilemesi.
3
Verilen seçenekleri bu üç istisna ile karşılaştır.
Sadece TBMM İçtüzüğü'nün değiştirilmesi kararı listelenen istisnalar arasında yer almaktadır.
Diğer tüm seçenekler (savaş ilanı, OHAL onayı vb.) yargı yolu kapalı olan 'diğer' parlamento kararlarıdır.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarında Yargısal Denetim İstisnaları

İpuçları

1
Parlamento kararlarından sadece 3 tanesi Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenebilir.
2
Bu 3 karar; Meclisin çalışma kuralları, vekilin korunması ve vekilliğin sonlandırılması ile ilgilidir.
3
Anayasa Mahkemesi'nin denetlediği parlamento kararları: İçtüzük, Dokunulmazlığın Kaldırılması ve Milletvekilliğinin Düşürülmesi'dir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşürülmesi kararına karşı AYM'ye kaç gün içinde başvurulması gerektiğini ve mahkemenin kaç günde karar vermesi gerektiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla