Soru

Zorluk: OrtaDevletçilik

Atatürk'ün devletçilik ilkesi, Türkiye'nin özgün koşullarından doğmuş ve Batı'daki klasik ekonomik sistemlerden farklı bir yol izlemiştir. Bu ilke; özel teşebbüsü reddetmemekle birlikte, stratejik alanlarda devletin öncülüğünü ve denetimini esas almıştır.

Buna göre, Atatürk dönemi devletçilik uygulamalarının "karma ekonomi" modeline dayandığının en güçlü kanıtı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. A
    Temel tüketim maddelerinin üretiminde devletin mutlak tekel oluşturması
  2. Devletin büyük ölçekli yatırımları bizzat yaparken özel girişimcilerin faaliyetlerini de teşvik edip korumasıCevap
  3. C
    Dış borçların ödenmesi amacıyla Aşar vergisinin kaldırılarak köylünün rahatlatılması
  4. D
    Bütün sanayi kuruluşlarının mülkiyetinin halk adına zorunlu olarak devlete devredilmesi
  5. E
    Yabancı işletmelerin millileştirilerek tamamen kamu kaynaklarıyla işletilmeye başlanması

Cevap

Devletin büyük ölçekli yatırımları bizzat yaparken özel girişimcilerin faaliyetlerini de teşvik edip koruması
Atatürk’ün devletçilik ilkesi, devletin ve özel sektörün eş güdümlü olarak çalışmasını öngörür. Devlet, bireylerin yapamayacağı büyük yatırımları (demir-çelik, bankacılık vb.) üstlenirken, özel sektörün de varlığını korumuş ve onu desteklemiştir. Bu iki sektörün bir arada bulunması, 'Karma Ekonomi' modelinin en bariz özelliğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Devletçilik ilkesinin uygulama nedenini hatırla.
Halkın elinde yeterli sermaye olmadığı için devletin yatırımlara öncülük etmesi gerekmiştir.
1930'lu yılların ekonomik zorunluluklarını anlamak için gereklidir.
2
"Karma Ekonomi" kavramını analiz et.
Karma ekonomi; kamu (devlet) ve özel sektörün ekonomi içinde birlikte, uyum içinde çalışmasıdır.
Soruda istenen 'en güçlü kanıt' bu birleşmede gizlidir.
3
Seçenekleri bu sentez ışığında değerlendir.
Özel sektörü dışlamayan ancak devletin lokomotif görevini üstlendiği modelin vurgulandığı seçenek belirlenir.
Yanlış ideolojik yorumları (sosyalizm gibi) elemek için önemlidir.

Anahtar Kavram

Atatürk'ün Devletçilik Anlayışı ve Karma Ekonomi Modeli

İpuçları

1
Devletçilik sadece devletin iş yapması değil, halkın yapamadığını devletin üstlenmesidir.
2
'Karma' kelimesi, birden fazla unsurun (kamu ve özel) bir arada bulunması anlamına gelir.
3
Atatürk'e göre özel teşebbüs temeldir, ancak devletin büyük işlerde öncü olması 'dengeyi' sağlar.

Daha Fazla Pratik

Devletçilik ilkesinin halkçılık ve milliyetçilik ilkeleriyle olan doğrudan ilişkisini incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla