Soru

Zorluk: ZorMilletvekilliğinin Sona Ermesi

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyeliğinin düşmesi veya sona ermesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevde ısrar eden üyenin milletvekilliğinin düşmesine, yetkili komisyonun raporu üzerine Genel Kurulca gizli oyla karar verilir.
  2. Milletvekilliğinden istifa eden üyenin milletvekilliğinin düşmesine, istifanın geçerli olduğu TBMM Başkanlık Divanınca tespit edildikten sonra TBMM Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğu ile karar verilir.Cevap
  3. C
    Milletvekilliğinin kesin hüküm giyme veya kısıtlanma nedeniyle sona ermesi, bu husustaki kesinleşmiş mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle (okunmasıyla) gerçekleşir.
  4. D
    Meclis çalışmalarına özürsüz veya izinsiz olarak bir ay içinde toplam beş birleşim günü katılmayan milletvekilinin üyeliğinin düşmesine, TBMM Genel Kurulunca üye tamsayısının salt çoğunluğuyla karar verilir.
  5. E
    Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı yardımcısı veya bakan olarak atanan bir milletvekilinin üyeliği, atamanın gerçekleşmesiyle birlikte kendiliğinden sona erer.

Cevap

İstifa eden milletvekilinin üyeliğinin düşmesi için TBMM Genel Kurulu'nda üye tamsayısının salt çoğunluğu değil, basit çoğunluk (katılanların salt çoğunluğu) gereklidir.
Milletvekilliğinden istifa eden bir üyenin vekilliğinin düşmesi kararı TBMM Genel Kurulu tarafından verilir. Ancak bu karar için 1982 Anayasası'nda özel bir nitelikli çoğunluk öngörülmemiştir. Bu nedenle Anayasa'nın 96. maddesindeki genel kural (basit çoğunluk - toplantıya katılanların salt çoğunluğu, ancak üye tamsayısının dörtte birinin bir fazlası olan 151'den az olmamak kaydıyla) uygulanır. Seçenekte belirtilen 'üye tamsayısının salt çoğunluğu' (301) şartı sadece devamsızlık nedeniyle düşme kararlarında geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliğinin sona erme hallerini sınıflandır.
Milletvekilliği; kendiliğinden (ölüm, bakan atanma vb.), Meclis kararıyla (istifa, devamsızlık, bağdaşmazlık) veya yargı kararıyla (kesin hüküm, kısıtlanma) sona erebilir.
Her sona erme halinin kendine has bir usulü ve gerekirse karar yeter sayısı vardır.
2
İstifa ve devamsızlık durumlarındaki karar yeter sayılarını karşılaştır.
Anayasa'nın 84. maddesine göre devamsızlık için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301) gerekirken, istifa için özel bir sayı belirtilmemiştir; bu durumda genel kural olan basit çoğunluk uygulanır.
Karar yeter sayıları arasındaki bu fark, KPSS'de en çok sorgulanan teknik ayrıntılardan biridir.
3
Yargı kararlarının bildirilmesi ve yürütmeye atama usullerini kontrol et.
Kesin hüküm ve kısıtlanma 'bildirimle', bakanlığa atanma ise 'kendiliğinden' gerçekleşir.
Sona erme anının tespiti, hukuki statünün değiştiği anı belirlemek için kritiktir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinin Sona Ermesinde Karar Yeter Sayıları

İpuçları

1
Milletvekilliğinin düşmesi kararlarında hangi hallerin basit çoğunluk, hangi hallerin nitelikli çoğunluk (301) gerektirdiğine dikkat edin.
2
Devamsızlık (5 birleşim günü) anayasal olarak üyeliğin düşmesi için en ağır şartlara tabi olan işlemdir.

Daha Fazla Pratik

Partisinden istifa eden bir milletvekilinin vekilliğinin devam edip etmeyeceğini ve parti kapatılmasına sebep olan üyelerin durumunu araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla