1982 Anayasası'na göre milletvekilliğinin sona ermesi halleri; üyeliğin kendiliğinden düşmesi, TBMM Genel Kurulu kararıyla düşme ve kesin mahkeme hükmünün Genel Kurula bildirilmesiyle düşme şeklinde farklı usullere tabidir.
Buna göre; milletvekilliğinden istifa eden (A), hakkında kısıtlanma (hacir altına alınma) kararı kesinleşen (B) ve meclis çalışmalarına bir ay içerisinde toplam beş birleşim günü özürsüz olarak katılmayan (C) ile ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- (A) ve (C)'nin milletvekilliğinin düşmesine TBMM Genel Kurulu karar verirken; (B)'nin milletvekilliği kesinleşmiş mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesiyle sona erer.Cevap
- B(C)'nin devamsızlık sebebiyle üyeliğinin düşürülebilmesi için TBMM Genel Kurulunda toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar alınması yeterlidir.
- C(A)'nın istifası durumunda herhangi bir Meclis kararı gerekmez; istifa beyanı TBMM Başkanlık Divanına ulaştığı anda milletvekilliği kendiliğinden sona erer.
- D(B)'nin kısıtlanması durumunda milletvekilliğinin düşmesi için TBMM Genel Kurulunda gizli oylama yapılması ve nitelikli çoğunluğun sağlanması zorunludur.
- E(A), (B) ve (C)'nin milletvekilliğinin sona ermesine ilişkin tüm bu işlemlere karşı, kararın alındığı tarihten itibaren yedi gün içinde Anayasa Mahkemesine iptal davası açılabilir.
Cevap
İstifa ve devamsızlık durumlarında TBMM Genel Kurulu kararı gerekirken, kısıtlanma durumunda mahkeme kararının Genel Kurula bildirilmesi üyeliği sona erdirmek için yeterlidir.
Doğru seçenek, Anayasa'nın 84. maddesindeki ayrımı net bir şekilde ortaya koymaktadır. İstifa ve devamsızlık (bir ayda 5 birleşim) hallerinde üyeliğin düşmesi için TBMM Genel Kurulu'nun iradesi (kararı) gerekirken; kesin mahkeme kararı (kesin hüküm giyme veya kısıtlanma) durumunda herhangi bir oylama yapılmaksızın, kararın Genel Kurul'da okunmasıyla üyelik sona ermektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Milletvekilliğinin Sona Erme Usulleri ve Meclis Kararı Gerektiren Haller
İpuçları
1
Hangi durumlarda Meclis'in oylama yaptığına, hangi durumlarda sadece bir mahkeme kağıdının okunduğuna dikkat edin.
2
Kısıtlanma ve kesin hüküm giyme halleri yargısal süreçlerdir; bu süreçlerde meclis kararı değil, bildirim esastır.
3
Devamsızlık için gereken oy sayısının basit bir çoğunluk değil, Meclis'in yarısından bir fazlası () olduğunu hatırlayın.
Daha Fazla Pratik
Milletvekilliğinin düşmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesi'ne yapılan başvuruların sürelerini ve mahkemenin karar verme süresini tekrar edin.
Tahmini Süre:2m 0s