Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Cumhuriyetin ilk yıllarında özel teşebbüsü destekleyen politikalara rağmen sermaye birikiminin yetersiz olması ve 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'nın etkileri, Türkiye'yi 19301930'lu yıllarda "Devletçilik" ilkesini aktif olarak uygulamaya sevk etmiştir.

Bu süreçte, Türkiye'nin planlı ekonomi dönemine geçişini başlatan ve devlet eliyle büyük sanayi tesislerinin kurulmasını öngören temel uygulama aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanmasıCevap
  2. B
    Teşvik-i Sanayi Kanunu'nun yasalaşması
  3. C
    İzmir İktisat Kongresi'nin toplanması
  4. D
    Aşar vergisinin kaldırılması
  5. E
    Kabotaj Kanunu'nun kabul edilmesi

Cevap

Türkiye'de planlı ekonomiye geçişi sağlayan uygulama Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın hazırlanmasıdır.
Doğru yanıt olan Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı, Türkiye'nin 19291929 krizinden sonra benimsediği Devletçilik modelinin en büyük sanayi hamlesidir. Bu plan ile dokuma, demir-çelik, kağıt ve kimya gibi temel sanayi alanlarında fabrikalar (Sümerbank aracılığıyla) kurulmuş ve planlı kalkınma süreci başlatılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Dönemin ekonomik şartlarını analiz etme
19231923-19291929 arası uygulanan liberal politikaların (Teşvik-i Sanayi gibi) sermaye yetersizliği nedeniyle başarısız olduğu ve 19291929 krizinin etkisiyle devletin ekonomiye müdahalesinin zorunlu hale geldiği sonucuna varılır.
Soruda belirtilen süreci doğru tarihlendirmek ve neden-sonuç ilişkisini kurmak için gereklidir.
2
Seçenekler arasındaki kronolojik ve kavramsal ayrımı yapma
Teşvik-i Sanayi (19271927), İzmir İktisat Kongresi (19231923) ve Aşar vergisinin kaldırılması (19251925) gibi uygulamaların planlı sanayileşme döneminden (1930 sonrası) önce olduğu belirlenir.
Hatalı seçenekleri elemek ve doğru döneme odaklanmak için gereklidir.
3
Planlı ekonomi kavramını uygulama ile eşleştirme
19331933 yılında Sovyetler Birliği'nin teknik desteğiyle hazırlanan ve 19341934'te yürürlüğe giren Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın, devlet eliyle sanayileşmenin temel taşı olduğu saptanır.
Soruda istenen 'planlı ekonomi dönemi' ve 'sanayi tesisleri' vurgusuna en uygun cevabı bulmak için gereklidir.

Anahtar Kavram

Devletçilik ve Planlı Ekonomi (Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı)

İpuçları

1
19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı'ndan sonra hangi ekonomi modeline geçildiğini düşünün.
2
Devletin bizzat kendi imkanlarıyla fabrikalar kurduğu ve bunu bir takvime bağladığı uygulamayı hatırlayın.
3
Sümerbank'ın temellerinin atıldığı ve 19341934 yılında uygulanmaya başlanan planlı kalkınma belgesini arayın.

Daha Fazla Pratik

İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı'nın neden uygulanamadığını (II. Dünya Savaşı etkisi) araştırarak dönem bilgilerini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla

Konular

Ekonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

Bu konudan daha fazla soru