Soru

Zorluk: ZorEkonomi Alanında Yapılan İnkılaplar

19271927 yılında çıkarılan Teşvik-i Sanayi Kanunu’ndan beklenen sonucun alınamaması, özel teşebbüsün elinde yeterli sermaye birikiminin olmaması ve 19291929 Dünya Ekonomik Bunalımı’nın olumsuz etkileri, Türkiye’yi 19301930’lu yıllardan itibaren planlı bir ekonomi modeline yöneltmiştir. Bu bilgiler doğrultusunda, aşağıdakilerden hangisi 19301930-19391939 yılları arasında uygulanan devletçi ekonomi politikasının doğrudan bir yansıması veya sonucu olarak gösterilemez?

  1. A
    Birinci Beş Yıllık Sanayi Planı’nın hazırlanarak yürürlüğe konulması
  2. B
    Sanayi yatırımlarını finanse etmek ve yönetmek amacıyla Sümerbank’ın kurulması
  3. Kabotaj Kanunu ile Türk karasularında deniz ticareti yapma hakkının millileştirilmesiCevap
  4. D
    Karabük Demir-Çelik Fabrikası gibi ağır sanayi kuruluşlarının devlet eliyle açılması
  5. E
    Madenlerin işletilmesi ve enerji ihtiyacının karşılanması için Etibank’ın hayata geçirilmesi

Cevap

Kabotaj Kanunu ile Türk karasularında deniz ticareti yapma hakkının millileştirilmesi
Kabotaj Kanunu, 11 Temmuz 19261926 tarihinde kabul edilmiştir. Bu kanun, Türk karasularında gemi işletme ve limanlar arası ticaret yapma hakkını yalnızca Türk vatandaşlarına ve Türk bayrağı taşıyan gemilere tanıyarak ekonomik bağımsızlığı pekiştirmiş ve doğrudan 'Milliyetçilik' ilkesiyle özdeşleşmiştir. Soru kökünde belirtilen 19301930 sonrası zorunlu olarak benimsenen ve devletin doğrudan yatırımcı kimliğiyle hareket ettiği 'Devletçilik' modelinin bir sonucu değil, bu modelden daha önce gerçekleştirilmiş bir inkılaptır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki zaman aralığını ve neden-sonuç ilişkisini analiz etme
19301930 sonrası gelişen 'Devletçilik' modeline vurgu yapıldığı tespit edildi.
Soruda 19271927 Teşvik-i Sanayi başarısızlığı ve 19291929 krizi sonrası değişen model sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki inkılapların kronolojik ve ilkesel eşleşmesini kontrol etme
Kabotaj Kanunu'nun tarihinin 19261926 olduğu ve Milliyetçilik ilkesiyle ilişkili olduğu belirlendi.
Devletçilik 19301930 sonrası baskın hale gelirken, Kabotaj liberal dönemin milliyetçi bir hamlesidir.
3
Yanlış olan seçeneği belirleme
Kabotaj Kanunu'nun 19301930 sonrası devletçi modele geçişin bir sonucu olmadığı kesinleşti.
Diğer seçenekler (19331933-19371937 arası) doğrudan planlı ekonomi ve devlet yatırımları ile ilgilidir.

Anahtar Kavram

Devletçilik modeline geçişin nedenleri ve uygulamaları

Daha Fazla Pratik

İzmir İktisat Kongresi kararlarının (Misak-ı İktisadi) Milliyetçilik ve liberal ekonomi arasındaki ilişkisini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla