Examkin

Soru

Zorluk: OrtaParaleller ve Enlem Etkileri

Türkiye'de enlem etkisine bağlı olarak güneyden kuzeye doğru gidildikçe çizgisel dönüş hızı azalır. Bu durum, güneşin doğuş (tan) ve batış (gurup) anlarının izlenme süresinin kuzeydeki merkezlerde daha uzun olmasına neden olur.

Buna göre, Türkiye'nin matematik konumu dikkate alındığında aşağıdaki şehirlerin hangisinde güneşin batış anını izleme süresi (gurup süresi) diğerlerine göre daha kısadır?

  1. A
    Sinop
  2. B
    İstanbul
  3. C
    Ankara
  4. AntalyaCevap
  5. E
    Samsun

Cevap

Antalya şehri Ekvator'a en yakın konumda bulunduğu için güneşin batış anını izleme süresi en kısadır.
Güneşin doğuş ve batış anlarını izleme süresi (alacakaranlık süresi), çizgisel hız ile ters orantılıdır. Türkiye Kuzey Yarım Küre'de yer aldığı için en güneydeki merkez olan Antalya'da çizgisel hız en yüksek, buna bağlı olarak güneşin batış süresi en kısadır.

Adım Adım Çözüm

1
Enlem ve çizgisel hız ilişkisini belirleme
Dünya'nın günlük hareketi sonucu oluşan çizgisel hız Ekvator'da en fazla, kutuplarda en azdır.
Yarıçapın Ekvator'da daha geniş olması nedeniyle birim zamanda kat edilen yol daha fazladır.
2
Çizgisel hız ile alacakaranlık (tan/gurup) süresini ilişkilendirme
Çizgisel hızın fazla olduğu yerlerde güneş ufukta hızlı hareket eder, bu da izleme süresini kısaltır.
Dönüş hızı arttıkça güneşin ufuk çizgisinden geçiş hızı da artar.
3
Türkiye üzerindeki merkezlerin enlem konumlarını karşılaştırma
Seçenekler arasında en güneyde (Ekvator'a en yakın) Antalya, en kuzeyde (Kutup'a en yakın) Sinop yer alır.
Türkiye 36∘−42∘36^\circ-42^\circ Kuzey paralelleri arasında yer aldığı için güneyden kuzeye gidildikçe çizgisel hız azalır, gurup süresi uzar.

Anahtar Kavram

Enlem - Çizgisel Hız - Gurup Süresi İlişkisi
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular

Paraleller ve Enlem Etkileri

Bu konudan daha fazla soru