Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Ovaları

Türkiye'de iç kesimlerde yer alan ovaların büyük bir bölümü, yer kabuğu hareketleri sonucunda çöken alanların alüvyonlarla dolmasıyla oluşmuş tektonik kökenli düzlüklerdir. Bu ovaların genel özellikleri ve Türkiye coğrafyasındaki dağılışları göz önüne alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu ovalar için geçerli bir özellik değildir?

  1. A
    Tarımsal üretim potansiyellerinin ve verimliliklerinin yüksek olması
  2. B
    Aktif fay hatlarının uzanış doğrultusuyla genellikle paralellik göstermeleri
  3. C
    Bulundukları bölgelerde nüfusun ve sanayi tesislerinin yoğunlaştığı alanlar olmaları
  4. D
    Ortalama yükseltilerinin Türkiye'nin genel topografyasına bağlı olarak batıdan doğuya doğru artış göstermesi
  5. Oluşum süreçlerinde akarsuların taşıdığı materyalleri sığ deniz kıyılarında biriktirmesinin temel rol oynamasıCevap

Cevap

Akarsuların materyalleri deniz kıyısında biriktirmesi özelliği tektonik ovalara değil, delta ovalarına aittir.
Seçenekler arasında yer alan akarsuların taşıdığı materyalleri sığ deniz kıyılarında biriktirmesi ifadesi, kıyı ovalarımızdan olan 'delta ovaları'nın (Örn: Çukurova, Bafra) oluşum sürecini tarif etmektedir. Tektonik ovalar ise deniz içinde değil, kara üzerindeki tektonik çöküntü alanlarında (grabenlerde) alüvyon birikmesiyle oluşur.

Adım Adım Çözüm

1
Tektonik ovaların oluşum mekanizmasını belirlemek.
Tektonik ovalar, yer kabuğu hareketleri (faylanma) sonucu oluşan çöküntü alanlarının alüvyonlarla dolmasıyla oluşur.
Oluşum kökenini anlamak yanlış seçeneği elemeyi sağlar.
2
Verilen seçenekleri Türkiye'nin fiziki ve beşeri coğrafya özellikleriyle karşılaştırmak.
A, B, C ve D seçeneklerinin tektonik ovaların genel coğrafi karakterine (verimlilik, fay hattı ilişkisi, nüfuslanma ve yükselti artışı) uygun olduğu görülür.
Genel geçer coğrafi bilgilerin doğruluğunu teyit etmek.
3
Delta ovaları ile tektonik ovalar arasındaki temel farkı saptamak.
Deniz içinde birikme yoluyla oluşma özelliği delta ovalarının ayırt edici özelliğidir.
Soruda istenen 'geçerli olmayan' özelliği kesinleştirmek.

Anahtar Kavram

Türkiye'deki Ovaların Oluşum Kökenleri ve Genel Özellikleri

İpuçları

1
Türkiye'deki ovaları 'oluşum kökenlerine göre' (tektonik, karstik, delta) sınıflandırmayı hatırlayın.
2
Bir ovanın oluşumu için 'deniz' faktörü gerekiyorsa, bu ovanın iç kesimlerde mi yoksa kıyıda mı olması beklenir?
3
Seçeneklerden biri tamamen 'Delta Ovaları'nın tanımıdır; tektonik ovalar ise fay hatları ile ilişkilidir.

Daha Fazla Pratik

Türkiye'deki delta ovalarının oluşumu için gerekli olan kıta sahanlığı ve gel-git genliği gibi şartları gözden geçirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Eğer bir seçenek 'deniz' veya 'kıyı' vurgusu yapıyorsa ve soru 'iç kesim ovaları' hakkındaysa, o seçenek genellikle yanlıştır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla