Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Türkiye’nin göreceli (özel) konumu; yer şekilleri, ortalama yükseltinin fazla olması, dağların uzanış doğrultusu ve stratejik geçiş yolları gibi unsurlarla tanımlanır. Bu durum, Türkiye'nin iklim özelliklerinden ekonomik faaliyetlerine kadar geniş bir yelpazede belirleyici bir rol oynar.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Türkiye’nin göreceli konum özelliklerinin bir sonucu olarak değerlendirilemez?

  1. Antalya’dan Samsun’a doğru gidildikçe tarım, maki ve orman üst sınırının deniz seviyesine doğru yaklaşmasıCevap
  2. B
    Karadeniz ve Akdeniz kıyılarında dağların kıyıya paralel uzanması nedeniyle iç kesimlerle ulaşımın Zigana, Kop ve Gülek gibi geçitlerle sağlanması
  3. C
    Türkiye'nin Asya, Avrupa ve Afrika kıtaları arasındaki stratejik konumu sayesinde transit ticaret ve uluslararası enerji nakil hatlarında kilit rol oynaması
  4. D
    Ege Bölgesi'nde dağların kıyıya dik uzanması sonucunda denizel etkilerin iç kesimlere kadar ulaşabilmesi ve limanların hinterlandının geniş olması
  5. E
    Batı Anadolu’dan Doğu Anadolu’ya doğru gidildikçe sıcaklıkların azalmasına bağlı olarak tarım ürünlerinin olgunlaşma süresinin uzaması

Cevap

Antalya’dan Samsun’a doğru gidildikçe bitki kuşaklarının (tarım, maki, orman) üst sınırının deniz seviyesine yaklaşması, mutlak (matematik) konumun bir sonucudur.
Antalya'dan Samsun'a doğru gidildikçe gözlemlenen değişim, Güneş ışınlarının geliş açısının daralmasıyla (enlem etkisi) ilgilidir. Bu durum, Türkiye'nin Kuzey Yarım Küre'de ve Orta Kuşak'ta bulunmasının yani mutlak (matematik) konumunun bir sonucudur. Bitki ve yerleşme üst sınırlarının kuzeye doğru azalması, yer şekillerinden bağımsız olarak gerçekleşen klimatolojik bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki olguların temel nedenlerini analiz et.
A seçeneğindeki değişim kuzey-güney yönlüdür; diğerleri ise yer şekilleri, yükselti veya stratejik konumla ilgilidir.
Özel konum ile matematik konum arasındaki temel farkı ayırt etmek gerekir.
2
Kuzey-güney yönlü sıcaklık değişiminin kaynağını belirle.
Antalya (Güney) ve Samsun (Kuzey) arasındaki sıcaklık farkı enlem etkisinden (Güneş ışınlarının geliş açısı) kaynaklanır.
Enlem etkisi, Türkiye'nin Ekvator'a olan uzaklığıyla yani mutlak konumuyla ilgilidir.
3
Bitki üst sınırı ve kalıcı kar sınırı gibi kavramların enlemle ilişkisini doğrula.
Sıcaklık azaldıkça bitki yetişme ve yerleşme üst sınırları aşağı iner; bu durum Türkiye'nin kuzeyinde sınırların güneye göre daha düşük olmasına yol açar.
Sınırların kuzey-güney yönünde değişmesi enlem; batı-doğu veya kıyı-iç kesim yönünde değişmesi özel konumdur.

Anahtar Kavram

Türkiye'de enlem etkisine bağlı olarak güneyden kuzeye gidildikçe sıcaklık azalır, bu da bitki ve kalıcı kar sınırlarını deniz seviyesine yaklaştırır (Mutlak Konum).

Daha Fazla Pratik

Mutlak ve göreceli konum farkını pekiştirmek için 'Aynı anda farklı mevsim yaşanması' (Özel) ile 'Dört mevsimin belirgin yaşanması' (Matematik) arasındaki farkı çalışın.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Özel Konumu ve Sonuçları

Bu konudan daha fazla soru