Examkin

Soru

Zorluk: OrtaParlamento Kararları

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) yasama organı olarak gerçekleştirdiği işlemler; kanunlar ve parlamento kararları olmak üzere iki temel kategoriye ayrılır. Bu iki işlem türü arasındaki yargısal denetim ve onay süreci farkları dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Parlamento kararları kural olarak yargısal denetim dışındadır; ancak Meclis İçtüzüğü, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararlarına karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.Cevap
  2. B
    Tüm parlamento kararları, kanunlarda olduğu gibi yürürlüğe girmeleri için Cumhurbaşkanının onayına sunulmak zorundadır ve Cumhurbaşkanı bu kararları Meclise geri gönderebilir.
  3. C
    Parlamento kararları sadece şekil bakımından Anayasa Mahkemesinin denetimine tabidir, esas bakımından ise denetimleri Meclis Başkanlık Divanı tarafından gerçekleştirilir.
  4. D
    Milletvekillerinin devamsızlık sebebiyle milletvekilliğinin düşürülmesine dair alınan parlamento kararları, siyasi nitelik taşıdığı için yargı yoluna götürülemez.

Cevap

Parlamento kararları kural olarak yargısal denetime tabi değildir; ancak bu kuralın üç istisnası (Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi) bulunmaktadır.
Parlamento kararları, Meclis'in yasama yetkisini kullanarak aldığı ancak kanun niteliği taşımayan işlemlerdir. Anayasa'ya göre bu kararlar kural olarak yargı denetimi dışındadır. Ancak demokrasinin ve hukuk devletinin bir gereği olarak; Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararları bu kuralın dışına çıkarılarak Anayasa Mahkemesi denetimine açılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM işlemlerini sınıflandırın.
Meclis işlemleri 'Kanun' (genel, soyut, sürekli) ve 'Parlamento Kararı' (Meclis'in kendi iç işleyişine dair kararlar) olarak ikiye ayrılır.
İşlemlerin hukuki rejimini belirlemek için türünü doğru saptamak gerekir.
2
Yargısal denetim kuralını belirleyin.
Kanunlar her zaman yargısal denetime (AYM) tabidir. Parlamento kararları ise kural olarak yargısal denetim dışındadır.
Yasama organının çalışma hızı ve iç düzenini korumak amacıyla PK'lar yargı bağışıklığına sahiptir.
3
Anayasal istisnaları kontrol edin.
Anayasa üç işlem için yargı yolunu açık bırakmıştır: 1. Meclis İçtüzüğü değişiklikleri, 2. Yasama dokunulmazlığının kaldırılması, 3. Milletvekilliğinin düşmesi.
Bu üç durum milletvekilliği teminatını ve yasama düzenini doğrudan etkilediği için yargı denetimi öngörülmüştür.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarının Yargısal Denetimi ve İstisnaları

İpuçları

1
Parlamento kararları ile kanunlar arasındaki en büyük fark Cumhurbaşkanlığı onayı ve yargısal denetim noktalarındadır.
2
Parlamento kararları normalde mahkemeye götürülemez, ama milletvekilliği haklarını doğrudan etkileyen durumlar istisnadır.
3
Anayasa Mahkemesi'nin denetleyebildiği üç özel parlamento kararını hatırlayın: İçtüzük, Dokunulmazlık ve Üyelik Düşmesi.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin düşmesi kararına karşı kaç gün içinde ve hangi mahkemeye başvurulabileceği konusunu tekrar edin.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Parlamento Kararları

Bu konudan daha fazla soru