Examkin

Soru

Zorluk: ZorParlamento Kararları

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından alınan parlamento kararları kural olarak yargısal denetim dışındadır. Ancak 19821982 Anayasası, hukuk devleti ilkesi gereği üç spesifik kararın Anayasa Mahkemesi tarafından denetlenmesine imkân tanımıştır. Bu kararların denetim usulleri (başvuru süreleri ve denetim kapsamı) ise birbirinden farklı kurallara bağlanmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi Anayasa Mahkemesi tarafından kanunlar ile aynı denetim rejimine tabi tutularak (şekil ve esas bakımından soyut norm denetimi) denetlenebilen yegâne parlamento kararıdır?

  1. TBMM İçtüzüğü'nde yapılan değişikliklerCevap
  2. B
    Yasama dokunulmazlığının kaldırılması kararı
  3. C
    Milletvekilliğinin devamsızlık nedeniyle düşürülmesi kararı
  4. D
    Olağanüstü hal ilanının onaylanmasına dair karar
  5. E
    Savaş ilan edilmesine dair karar

Cevap

Meclis İçtüzüğü'nde yapılan değişiklikler, parlamento kararları arasında kanunlar gibi şekil ve esas bakımından soyut norm denetimine (iptal davasına) tabi olan tek işlemdir.
TBMM İçtüzüğü, TBMM'nin kendi iç işleyişini düzenleyen normatif bir işlemdir. 1982 Anayasası'nın 148148. maddesi uyarınca, Anayasa Mahkemesi kanunların, Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin ve TBMM İçtüzüğü'nün Anayasaya şekil ve esas bakımlarından uygunluğunu denetler. Diğer iki denetlenebilir parlamento kararı (dokunulmazlığın kaldırılması ve vekilliğin düşmesi) ise Madde 8585 kapsamında özel bir usule tabi olup 'iptal davası' (soyut norm denetimi) kategorisinde değerlendirilmez.

Adım Adım Çözüm

1
Parlamento kararlarının yargısal denetim durumlarını sınıflandır.
Meclis İçtüzüğü, dokunulmazlığın kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi kararları dışındaki parlamento kararlarının (seçimler, savaş ilanı vb.) yargısal denetimi yoktur.
Genel kural olarak parlamento kararlarının yargısal denetimi kapalıdır.
2
Yargısal denetimi olan üç istisna arasındaki usul farkını belirle.
Meclis İçtüzüğü Madde 148148 ve 150150 kapsamındayken; dokunulmazlık ve düşme kararları Madde 8585 kapsamındadır.
Anayasa, farklı nitelikteki işlemler için farklı denetim mekanizmaları öngörmüştür.
3
Normatif nitelik analizi yap.
Meclis İçtüzüğü, genel ve soyut kurallar içerdiği için kanunlar gibi iptal davası yoluyla denetlenir.
İçtüzüğün hukuki niteliği, onun 'kanun benzeri' bir denetime tabi olmasını gerektirir.

Anahtar Kavram

Parlamento Kararlarında Yargısal Denetim Ayrımı

İpuçları

1
Denetlenebilir olan 3 kararı (İçtüzük, Dokunulmazlık, Düşme) hatırlayın; ancak bunlardan sadece birinin usulü kanunlarla aynıdır.
2
Madde 148148 ve 150150'de sayılan iptal davası kapsamındaki işlemlere odaklanın: Kanunlar, CBK'lar ve...?
3
İptal davası süresi 6060 gün iken, dokunulmazlık ve vekilliğin düşmesi için özel itiraz süresi sadece 77 gündür. 6060 günlük süreye tabi olan seçeneği işaretleyin.

Daha Fazla Pratik

Madde 8585 kapsamında yapılan itirazların kimler tarafından yapılabileceği ve AYM'nin kaç gün içinde karar vermesi gerektiğini tekrar ediniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Parlamento Kararları

Bu konudan daha fazla soru