Türkiye'de özellikle Antalya'dan hareket edip Toros Dağları'nı geçerek kısa bir süre sonra Isparta'ya ulaşan bir gözlemci; sıcaklık değerlerinin hızla düştüğünü, bitki örtüsünün makiden bozkıra dönüştüğünü ve yetiştirilen tarım ürünlerinin farklılaştığını fark etmiştir.
Bu gözlemcinin tanık olduğu bu değişimlerin temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- AOrta kuşakta yer alınması nedeniyle yıl içinde dört mevsimin belirgin yaşanması
- BKuzey Yarım Küre'de bulunulması nedeniyle bakı etkisinin yıl boyunca güney yamaçlarda olması
- Yer şekillerinin ve yükseltinin kısa mesafelerde büyük değişiklikler göstermesiCevap
- DBoylam farkının fazla olması nedeniyle doğu ile batı arasında yerel saat farkının oluşması
- EÜç tarafının denizlerle çevrili olması sonucu kıyı bölgelerinde nemlilik oranının yüksek olması
Cevap
Türkiye'de kısa mesafelerde iklim, bitki örtüsü ve tarım ürünü çeşitliliğinin temel nedeni yer şekillerinin ve yükseltinin ani değişimidir.
Doğru seçenek olan yer şekilleri ve yükselti değişimi, Türkiye'nin göreceli konumunun en tipik sonucudur. Antalya kıyısından başlayıp Toroslar'ı aşarak Isparta'ya geçmek, birkaç saat içinde deniz seviyesinden yaklaşık metre üzerine çıkmak demektir. Bu yükselti farkı sıcaklığı düşürür, nemli havanın içe girmesini engeller ve 'aynı anda farklı mevsim özelliklerinin' yaşanmasına zemin hazırlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye'nin Göreceli (Özel) Konumunun İklim Üzerindeki Etkisi
İpuçları
1
Gözlemcinin 'kısa bir süre' içinde çok farklı ortamlar gördüğüne dikkat edin.
2
Enlem (matematik konum) etkisiyle bir iklimin değişmesi için yüzlerce kilometre yol gitmek gerekir.
3
Antalya ile Isparta arasındaki temel fiziksel fark deniz seviyesinden olan yüksekliktir.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'nin dağlarının uzanış yönünün ulaşım ve hinterland üzerindeki etkilerini inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Eğer seçeneklerde 'Aynı anda farklı mevsim özelliklerinin yaşanması' ifadesi olsaydı, bu da yer şekillerine bağlı bir sonuç olarak değerlendirilebilirdi.
Tahmini Süre:50s