Examkin

Soru

Zorluk: ZorCumhurbaşkanlığına Vekalet

1982 Anayasası'nda 2017 yılında yapılan anayasa değişikliği ile yürütme organının yapısında köklü değişikliklere gidilmiştir. Bu düzenlemeler uyarınca, Cumhurbaşkanlığı makamının herhangi bir sebeple boşalması (ölüm, istifa vb.) ile Cumhurbaşkanı'nın hastalık veya yurt dışına çıkma gibi sebeplerle görevinden geçici olarak ayrılması hallerinde vekalet ilişkisine dair aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Makamın boşalması halinde en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı; geçici ayrılma halinde ise Cumhurbaşkanının görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.Cevap
  2. B
    Her iki durumda da TBMM Başkanı, yeni Cumhurbaşkanı seçilene veya asıl Cumhurbaşkanı görevine dönene kadar Cumhurbaşkanlığına vekalet eder.
  3. C
    Makamın boşalması durumunda TBMM Genel Kurulu tarafından seçilen yardımcı, geçici ayrılma durumunda ise en yaşlı yardımcı vekalet eder.
  4. D
    Makamın boşalması halinde tüm yardımcılar kurul halinde, geçici ayrılma halinde ise Milli Savunma Bakanı vekalet eder.
  5. E
    Her iki durumda da Cumhurbaşkanı yardımcıları arasından kıdemi en fazla olan bakan vekalet görevini üstlenir.

Cevap

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması durumunda en yaşlı Cumhurbaşkanı yardımcısı, geçici ayrılma durumunda ise Cumhurbaşkanı'nın görevlendirdiği yardımcısı vekalet eder.
Doğru ifade, anayasal ayrımı net bir şekilde ortaya koymaktadır: Cumhurbaşkanlığı makamı ölüm veya istifa gibi nedenlerle tamamen boşalırsa, seçimlere kadar 'en yaşlı' yardımcı vekalet eder. Ancak Cumhurbaşkanı sadece geçici bir sebeple (gezi, hastalık) görevinden uzaklaşırsa, hangi yardımcısının vekalet edeceğine bizzat kendisi karar vererek bir 'görevlendirme' yapar.

Adım Adım Çözüm

1
Vekalet gerektiren durumun niteliğini ayırt etme.
Durum 'makamın boşalması' (sürekli) ve 'geçici ayrılma' (geçici) olarak ikiye ayrılır.
Anayasa her iki durum için farklı vekil belirleme usulleri öngörmüştür.
2
Makamın boşalması (ölüm, istifa, seçilme yeterliliğini kaybetme vb.) durumundaki kuralı uygulama.
Bu durumda 'en yaşlı' Cumhurbaşkanı yardımcısı vekalet eder.
Anayasa Madde 106/4 gereği makam boşaldığında otomatik olarak en yaşlı yardımcı yetkilendirilir.
3
Geçici ayrılma (hastalık, yurt dışı gezisi vb.) durumundaki kuralı uygulama.
Bu durumda Cumhurbaşkanı'nın kendi 'görevlendirdiği' yardımcısı vekalet eder.
Anayasa Madde 106/2 uyarınca geçici ayrılmalarda iradi bir görevlendirme esastır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanlığı Vekalet Usulü (Anayasa m. 106)

İpuçları

1
Vekalet yetkisinin 2017'den sonra TBMM Başkanı'ndan alınıp yürütme içindeki bir makama verildiğini hatırlayın.
2
Makamın tamamen boşalması ile geçici ayrılma durumları için Anayasa iki farklı kriter (yaş vs. görevlendirme) belirlemiştir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı makamının boşalması halinde yapılacak seçimlerin sürelerini (45 gün veya bir sonraki genel seçimle birleştirilme şartları) inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Cumhurbaşkanlığına Vekalet

Bu konudan daha fazla soru