Türkiye'de bitki örtüsünün dikey yönde dağılımı incelendiğinde, ormanların yetişebildiği en yüksek seviyeyi ifade eden "orman üst sınırı"nın bölgeden bölgeye farklılık gösterdiği görülür. Buna göre, Akdeniz Bölgesi'nde orman üst sınırının Karadeniz Bölgesi'ne göre daha yüksek olmasının temel nedeni aşağıdakilerden hangisidir?
- Enlem etkisine bağlı olarak sıcaklık değerlerinin güneyde daha yüksek olmasıCevap
- BKaradeniz kıyılarında nem ve yağış miktarının Akdeniz'den fazla olması
- CAkdeniz'de dağların kıyıya paralel uzanmasının iç kesimlere etkisini kırması
- DAkdeniz Bölgesi'ndeki toprak türlerinin ağaç yetişmesine daha elverişli olması
- EKaradeniz'deki orman yangını riskinin Akdeniz'den daha düşük olması
Cevap
Enlem etkisine bağlı olarak sıcaklık değerlerinin güneyde daha yüksek olması
Türkiye'de ormanların yetişebildiği en yüksek irtifa olan orman üst sınırını belirleyen ana unsur sıcaklıktır. Akdeniz Bölgesi Ekvator'a daha yakın olduğu için (enlem etkisi) sıcaklık ortalamaları Karadeniz Bölgesi'nden daha yüksektir. Bu durum, ağaçların Akdeniz'de daha yüksek rakımlarda (yaklaşık metre) hayatta kalabilmesini sağlarken, bu sınır Karadeniz'de sıcaklık azlığı nedeniyle yaklaşık metre civarına düşer.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Orman üst sınırının temel belirleyicisi sıcaklıktır ve bu sınır enlem etkisine bağlı olarak güneyden kuzeye doğru alçalır.
İpuçları
1
Bir dağın tepesine doğru çıktıkça havanın soğuduğunu ve bir noktadan sonra ağaçların yetişemediğini düşünün.
2
Güneye doğru gittikçe havanın ısınması, ağaçların daha 'yukarılarda' mı yoksa 'aşağılarda' mı yetişmesine imkan tanır?
3
Orman üst sınırı enlem (sıcaklık) ile doğru orantılıdır; Türkiye'de en güneydeki Akdeniz'de bu sınır en yüksektir.
Daha Fazla Pratik
Karadeniz'de orman alt sınırının deniz seviyesinden başlamasının nedenini (bol yağış ve nem) araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s