Bir yörede yapılan jeolojik saha araştırmalarında; yüksek sıradağları oluşturan kıvrımlı tabakaların içerisinde denizel fosillere rastlanmış, aynı zamanda bu tabakaların arasında zengin linyit damarlarının bulunduğu tespit edilmiştir. Buna göre, bu yörenin jeolojik gelişimiyle ilgili aşağıdaki yargılardan hangisine ulaşılabilir?
- ABirinci Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) oluşmuş, metamorfizmaya uğramış sert bir masif kütledir.
- Üçüncü Jeolojik Zaman'daki (Tersiyer) Alp orojenezine bağlı olarak kıvrılmış ve yükselmiştir.Cevap
- CDördüncü Jeolojik Zaman'da (Kuvaterner) epirojenik hareketlerin etkisiyle toptan çökmeye uğramıştır.
- DBirinci Jeolojik Zaman'da gür bitki topluluklarının havasız ortamda kalmasıyla oluşmuş bir sahadır.
- Eİkinci Jeolojik Zaman'da (Mezozoik) dış kuvvetlerin etkisiyle aşınarak deniz seviyesine yakın bir peneplen halini almıştır.
Cevap
Söz konusu yöre, Üçüncü Jeolojik Zaman'daki (Tersiyer) Alp orojenezine bağlı olarak kıvrılmış ve yükselmiştir.
Ülkemizdeki sıradağların büyük çoğunluğu III. Jeolojik Zaman'da gerçekleşen Alp-Himalaya kıvrım sistemi (orojenez) ile oluşmuştur. Bu süreçte Tetis Denizi tabanındaki denizel fosilli tabakalar sıkışarak yükselmiş, aynı dönemde linyit, bor ve tuz yatakları da oluşmuştur. Bu nedenle linyit ve denizel fosilli kıvrım dağları doğrudan bu dönemi işaret eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Türkiye'nin Jeolojik Zamanlardaki Temel Olayları ve Maden İlişkisi
İpuçları
1
Türkiye'de linyit yataklarının hangi jeolojik zamanda oluştuğunu hatırlayın.
2
Deniz fosillerinin dağların tepesinde bulunması, bu alanların denizden yükseldiğini gösterir. Bu yükselme hangi orojenezle olmuştur?
3
Türkiye'nin ana yer şekillerinin büyük kısmı Alp-Himalaya kıvrım sisteminin (III. Zaman) bir sonucudur.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'deki masif arazilerin dağılımı ve özellikleri ile bu sorudaki 'genç' arazi özelliklerini karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s