İtilaf Devletleri, I. Dünya Savaşı'nın sonlarına doğru yayımlanan Wilson İlkeleri'nde yer alan "savaştan sonra galip devletlerin mağlup devletlerden toprak ve savaş tazminatı talep etmeyeceği" yönündeki hükümleri aşmak ve sömürge düzenini uluslararası meşruiyete kavuşturarak devam ettirmek istemişlerdir.
Bu doğrultuda Paris Barış Konferansı'nda; geleneksel sömürgecilik ve savaş tazminatı uygulamalarının yerine ikame edilerek uluslararası literatüre kazandırılan yeni kavramlar aşağıdakilerin hangisinde birlikte verilmiştir?
- AKapitülasyonlar – Düyun-ı Umumiye idaresi
- Manda ve himaye sistemi – Savaş onarım (tamirat) bedeliCevap
- CSelf-determinasyon ilkesi – Monroe Doktrini
- DTekâlif-i Milliye emirleri – Hilal-i Ahmer cemiyeti
- EYatıştırma politikası – Askerden arındırılmış bölge
Cevap
Manda ve himaye sistemi – Savaş onarım (tamirat) bedeli
I. Dünya Savaşı sonunda toplanan Paris Barış Konferansı'nda İngiltere ve Fransa, Wilson İlkeleri'nde yer alan "toprak ve savaş tazminatı alınmaması" kuralını doğrudan reddetmek yerine diplomasi kurnazlığına başvurmuşlardır. Gelişmemiş ulusları 'kendi kendini yönetme olgunluğuna erişene kadar Milletler Cemiyeti adına vesayet altına alma' bahanesiyle "Manda ve Himaye" rejimini, savaş tazminatı yerine ise savaşın getirdiği zararları telafi etme kılıfıyla "Savaş Onarım (Tamirat) Bedeli" kavramını getirerek emperyalist hedeflerini sürdürmüşlerdir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Paris Barış Konferansı'nda Wilson İlkeleri'nin Etkisiz Kılınması ve Manda-Himaye Rejimi
İpuçları
1
İtilaf Devletleri, Wilson'un getirdiği 'toprak ilhakı ve tazminat yasağı' maddelerini doğrudan çiğnemek yerine kavramların isimlerini ve hukuki kılıflarını değiştirmişlerdir.
2
Sömürgecilik anlayışı geri kalmış toplumları vesayet altına alma mantığıyla yeniden adlandırılmış, savaş tazminatı ise savaş yıkımlarının tamiri olarak ifade edilmiştir.
3
Cemiyet-i Akvam sözleşmesinde 'vesayet/vekillik' anlamına gelen yönetim biçimi ile savaş harcamalarının telafisi için kullanılan 'tamirat' terimlerine odaklanmalısınız.
Daha Fazla Pratik
Paris Barış Konferansı'nda manda ve himaye rejiminin Osmanlı topraklarında hangi bölgelere uygulanmasının öngörüldüğünü ve Türk milli hareketinin buna karşı aldığı ilk kararı (Erzurum Kongresi) inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Soru kökündeki 'toprak almama' ve 'savaş tazminatı almama' ifadelerini Paris Barış Konferansı kararlarıyla doğrudan eşleştirip: Toprak İlhakı Yasağı → Manda ve Himaye; Savaş Tazminatı Yasağı → Tamirat (Onarım) Bedeli bağıntısını kurarak çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s