Türkiye’de ormanların yayılışında bakı (güneşe yönelim) faktörü sıcaklık üzerinde doğrudan etkilidir. Normal şartlarda Kuzey Yarım Küre’de dağların güney yamaçlarının daha sıcak olması nedeniyle orman üst sınırının bu yamaçlarda daha yüksek olması veya bu yamaçların daha gür ormanlarla kaplı olması beklenir. Ancak Karadeniz Dağları'nda denize bakan kuzey yamaçlardaki orman varlığının, iç kesime bakan güney yamaçlardan daha gür ve tür çeşitliliği bakımından daha zengin olduğu görülmektedir. Karadeniz Dağları’ndaki bu durum, orman dağılışı üzerinde aşağıdakilerden hangisinin sıcaklık faktöründen daha baskın bir rol oynadığını göstermektedir?
- Nem ve yağış miktarınınCevap
- BEnlem etkisinin
- CToprak türü çeşitliliğinin
- DYükselti farkının
- EJeolojik yapının
Cevap
Karadeniz Dağları'nda kuzey yamaçların daha gür ormanlara sahip olmasının temel nedeni nem ve yağış miktarının sıcaklık faktöründen daha baskın olmasıdır.
Karadeniz Dağları'nın kuzey yamaçları, bakı etkisi nedeniyle güney yamaçlardan daha az güneş almasına ve daha serin olmasına rağmen, Karadeniz’den gelen nemli hava kütlelerinin etkisiyle çok daha fazla yağış alır. Türkiye’de ormanların yayılış alanlarını belirleyen en temel kısıtlayıcı faktör nemliliktir. Bu nedenle, nem miktarının yüksek olduğu kuzey yamaçlarda ormanlar çok daha gür ve zengindir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bakı ve Nemlilik İlişkisi
İpuçları
1
Türkiye'de ormanların nerede olup olmayacağını belirleyen en önemli şey sudur.
2
Bakı faktörü sıcaklığı etkiler ancak Karadeniz'de denizin sağladığı imkan sıcaklıktan daha önemlidir.
3
Karadeniz'den gelen nemli havanın hangi yamaca çarptığını ve o yamaçta neye sebep olduğunu düşünün.
Daha Fazla Pratik
Akdeniz Bölgesi'nde de benzer bir durumun (bakı-nem çelişkisi) olup olmadığını araştırabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s