Osmanlı Devleti'nde esnaf ve zanaatkarların bağlı bulunduğu lonca teşkilatında, bir ustanın dükkan açma yetkisine sahip olması 'gedik' sahibi olmasıyla mümkündür. Bu sistemde dükkan sayısının sınırlandırılması ve her esnafın sadece kendi iş kolunda faaliyet göstermesi zorunlu tutulmuştur.
Buna göre, 'gedik' usulünün uygulanmasındaki temel amaç aşağıdakilerden hangisidir?
- Üretim miktarını ve kalitesini denetleyerek haksız rekabeti önlemekCevap
- BMiri toprakların mülkiyetini zanaatkarlara devrederek tarımsal verimliliği artırmak
- CDış ticaret hacmini genişleterek Avrupa tipi merkantilist bir yapı oluşturmak
- Dİlmiye sınıfının ticari faaliyetlere katılımını teşvik ederek bürokrasiyi güçlendirmek
- EDevletin acil nakit ihtiyacını karşılamak amacıyla vergileri peşin olarak toplamak
Cevap
Gedik usulünün temel amacı, üretim miktarını ve kalitesini denetleyerek haksız rekabeti önlemektir.
Gedik usulü, bir meslekte usta olan kişiye verilen dükkan açma hakkıdır. Bu sistemde dükkan sayısının dondurulması (tahdid), sınırsız dükkan açılmasını engelleyerek esnafın birbirine zarar vermesini (haksız rekabeti) önler ve devletin üretimi daha kolay denetleyerek kalite standardını korumasını sağlar.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Gedik Usulü ve Lonca Düzeni
İpuçları
1
Gedik kelimesinin bir mesleği icra etme hakkı veya 'ruhsat' anlamına geldiğini düşünün.
2
Eğer herkes istediği her yere dükkan açabilseydi, aynı işi yapan esnaflar arasındaki denge nasıl etkilenirdi?
3
Dükkan sayısının sınırlandırılması, esnaf sayısının kontrol edilmesi ve kalitenin korunması bu sistemin temel odak noktalarıdır.
Daha Fazla Pratik
Lonca teşkilatındaki 'Narh Sistemi' ve 'İhtisap' uygulamalarını inceleyerek Osmanlı'nın piyasa denetim mekanizmalarını pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s