Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Türkiye arazisinin temellerini oluşturan ve Birinci (I.I.) Jeolojik Zaman'da (Paleozoik) meydana gelen kıvrımlanmalar sonucunda sertleşmiş, yaşlı kütlelere 'masif' adı verilir. Bu yaşlı kütlelerin (masifler) Türkiye'deki dağılımı ve özellikleri hakkında aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Kırşehir ve Bitlis çevresi bu tip yaşlı kütlelerin görüldüğü alanlara örnek olarak gösterilebilir.
  2. B
    Bu araziler, genç kıvrım kuşaklarına göre deprem riski bakımından daha durağan ve sert bir yapıya sahiptir.
  3. C
    Yıldız Dağları (Istranca) ve Saruhan-Menteşe masifleri bu dönemdeki kıvrımlanmalarla şekillenmiştir.
  4. Türkiye'nin ortalama yükseltisinin fazla olmasının temel nedeni bu masif arazilerin ülke genelinde çok geniş yer kaplamasıdır.Cevap
  5. E
    Bu alanlar genellikle yüksek sıcaklık ve basınç altında kalarak değişime uğramış metamorfik (başkalaşım) kayaçlardan oluşur.

Cevap

Türkiye'nin ortalama yükseltisinin fazla olmasının temel nedeni masif araziler değil, genç bir arazi yapısına sahip olması ve yakın dönemde gerçekleşen toptan yükselmedir.
Türkiye'nin ortalama yükseltisinin fazla olmasının asıl sebebi, arazinin III. Zaman sonu ve IV. Zaman başında (Kuvaterner) epirojenik hareketlerle toptan yükselmiş olmasıdır. Masifler ise tam tersine, uzun süreli aşınmaya uğramış eski kütlelerdir ve ülke genelinde kapladıkları alan, genç kıvrım kuşaklarına göre daha sınırlıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Masif kavramının tanımı ve özellikleri analiz edilir.
Masiflerin I. Jeolojik Zaman'da oluşmuş, sertleşmiş ve nispeten durağan kütleler olduğu saptanır.
Soruda verilen seçeneklerin doğruluğunu kontrol etmek için temel kavramsal çerçeve oluşturulur.
2
Türkiye'deki masiflerin dağılımı (Yıldız, Menteşe, Kırşehir, Bitlis, Mardin vb.) incelenir.
Kırşehir, Bitlis, Yıldız Dağları ve Menteşe yöresinin masif olduğu doğrulanır.
Coğrafi dağılım bilgilerinin doğruluğu test edilerek yer tespiti hatası elenir.
3
Türkiye'nin genel fiziki özellikleri ile jeolojik zamanlar arasındaki ilişki kurulur.
Türkiye'nin yüksek ve engebeli olmasının 'genç oluşumlu' yapıyla ve III./IV. zaman epirojenik hareketleriyle ilgili olduğu belirlenir.
Masiflerin (yaşlı yapıların) yükseltinin temel sebebi olduğu yanılgısı ayırt edilir.

Anahtar Kavram

Türkiye'nin Jeolojik Zamanlara Göre Gelişimi ve Masiflerin Özellikleri
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Jeolojik Oluşumu

Bu konudan daha fazla soru