Soru

Zorluk: ZorBireysel Başvuru

1982 Anayasası ve ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde, Anayasa Mahkemesine yapılacak olan "bireysel başvuru" yolu ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Anayasa'da yer alan her türlü temel hak ve hürriyetin ihlali iddiasıyla doğrudan Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
  2. B
    Kamu tüzel kişileri, mülkiyet haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunabilirler.
  3. Başvuru yapılabilmesi için Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamındaki herhangi birinin ihlal edilmiş olması gerekir.Cevap
  4. D
    Temel hakları ihlal ettiği düşünülen kanunların ve Cumhurbaşkanlığı kararnamelerinin iptali için doğrudan bireysel başvuru yoluna gidilebilir.
  5. E
    Anayasa Mahkemesi bireysel başvuruları incelerken, derece mahkemelerinin yerine geçerek uyuşmazlığın esası hakkında yerindelik denetimi yapar.

Cevap

Bireysel başvuru ancak Anayasa'da ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde ortaklaşa korunan haklar için yapılabilir.
Bireysel başvuru yolu, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi (AİHS) ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla gidilebilen ikincil bir yoldur. Bu iki metnin 'ortak alanı' başvurunun kabul edilebilirliği için temel şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Başvurunun konu bakımından uygunluğunu denetlemek
Başvurunun Anayasa ve AİHS ortak alanında olması gerektiği saptanır.
Anayasa'nın 148148. maddesi uyarınca kapsam bu şekilde sınırlandırılmıştır.
2
Başvuru yapmaya yetkili kişileri kontrol etmek
Kamu tüzel kişilerinin başvuru hakkı olmadığı, özel hukuk tüzel kişilerinin ise sadece haklarıyla sınırlı başvurabileceği belirlenir.
Bireysel başvurunun niteliği gereği kamu gücüne karşı koruma sağlaması amaçlanır.
3
Olağan kanun yollarının durumunu incelemek
Başvuru için tüm idari ve yargısal yolların tüketilmiş olması gerektiği görülür.
Bireysel başvuru ikincil (tali) nitelikte bir hukuk yoludur.
4
Başvuru süresini doğrulamak
Nihai kararın öğrenilmesinden veya tebliğinden itibaren 3030 günlük süre olduğu teyit edilir.
Hak arama hürriyetinin usul ekonomisi ve hukuki güvenlik ilkeleriyle dengelenmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Kapsamı (Ortak Koruma Alanı)

İpuçları

1
Bireysel başvuruda hakların kapsamı için iki önemli belgeye bakılır: T.C. Anayasası ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi.
2
Bireysel başvuru yolu ikincildir; yani önce yerel mahkemelerdeki tüm yolların bitmiş olması gerekir.
3
Kamu gücünü kullanan kurumlar (kamu tüzel kişileri) bu hakkı kullanamazlar, sadece gerçek ve özel hukuk kişileri kullanabilir.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvurunun kabul edilebilirlik kriterlerini (süre, konu, kişi) tablo halinde özetlemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla