Osmanlı Devleti’nde anayasalcılık hareketlerinin başlangıcı kabul edilen tarihli Sened-i İttifak, gerek hazırlanış süreci gerekse tarafları bakımından Tanzimat ve Islahat fermanlarından ayrılmaktadır. Buna göre, Sened-i İttifak’ı Tanzimat ve Islahat fermanlarından ayıran temel özellik aşağıdakilerden hangisidir?
- Padişah ile yerel bir güç odağı olan Ayanlar arasında imzalanan bir sözleşme (misak) niteliği taşımasıCevap
- BTüm Osmanlı tebaasına din farkı gözetmeksizin tam bir hukuksal eşitlik ve can güvenliği getirmesi
- CPadişahın yetkilerini kendi isteğiyle (otolimitasyon) tek taraflı olarak sınırlandırması
- DHalkın oylarıyla seçilen bir meclis tarafından hazırlanarak yürürlüğe konulmuş olması
- EAnayasa Mahkemesinin denetimine tabi olan ilk temel hukuk belgesi olması
Cevap
Sened-i İttifak’ın iki taraflı bir sözleşme (misak) niteliğinde olması
Sened-i İttifak (), Padişah II. Mahmut ile taşradaki güçlü yerel beyler (Ayanlar) arasında imzalanmıştır. Bu yönüyle Osmanlı tarihindeki ilk anayasal belge kabul edilir ve hukuki niteliği bir 'sözleşme'dir (misak). Tanzimat ve Islahat fermanları ise Padişahın tek taraflı iradesiyle halka tanıdığı hakları içeren 'ferman' niteliğindeki belgelerdir (otolimitasyon).
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Anayasal Gelişmeleri ve Belgelerin Niteliği
İpuçları
1
Belgenin kimler arasında yapıldığına ve Padişahın bu belgeyi tek başına mı yayınladığına odaklanın.
2
Ferman tek taraflı bir emirdir, oysa Sened-i İttifak iki gücün (Saray ve Ayanlar) bir araya gelmesiyle oluşmuştur.
3
Sened-i İttifak bir 'misak' yani sözleşmedir; bu onu fermanlardan ayıran en büyük hukuki farktır.
Daha Fazla Pratik
Tanzimat ve Islahat fermanları arasındaki farklara (özellikle gayrimüslim hakları vurgusuna) dair bir karşılaştırma sorusu çözmek konuyu pekiştirecektir.
Alternatif Yöntem
Kronolojik olarak ele alındığında; Sened-i İttifak'ı Magna Carta (1215) ile özdeşleştiren 'sözleşme' vurgusunu hatırlamak çözümü kolaylaştırır.
Tahmini Süre:50s