Türk anayasal sürecinin ilk basamağı kabul edilen tarihli Sened-i İttifak'ın hukuki niteliği ve Türk hukuk tarihindeki önemiyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- ATürk tarihinin ilk yazılı anayasası olması hasebiyle mutlak monarşiyi resmen sona erdirmiştir.
- Padişahın yetkilerini ilk kez kısıtlayan, hükümdar ile yerel güçler arasında imzalanmış iki taraflı bir 'misak' niteliği taşımasıdır.Cevap
- CAvrupa devletlerinin baskısıyla ilan edilmiş olup Osmanlı tebaasına din farkı gözetmeksizin tam eşitlik sağlamıştır.
- DHalkın yönetime katıldığı parlamenter sisteme geçişin ilk hukuki metni olarak kabul edilir.
- EPadişahın tek taraflı iradesiyle yayınladığı, kanun gücünün üstünlüğünü tanıyan bir fermandır.
Cevap
Sened-i İttifak, Padişahın yetkilerini ilk kez kısıtlayan ve Ayanlarla imzalanan iki taraflı bir sözleşmedir.
Sened-i İttifak, yılında II. Mahmut ile taşradaki güçlü yerel otoriteler olan Ayanlar arasında imzalanmış bir sözleşmedir. Bu belge ile padişah, yetkilerinin bir kısmından feragat ederek bunları Ayanlarla paylaşmayı kabul etmiş ve böylece Osmanlı tarihinde padişahın mutlak otoritesi ilk kez bir belgeyle resmen sınırlandırılmıştır. Bu yönüyle İngiliz tarihindeki Magna Carta'ya benzetilir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Sened-i İttifak'ın 'Sözleşme' (Pactum) Niteliği
İpuçları
1
tarihine ve belgenin imzalandığı taraflara (Padişah ve Ayanlar) odaklanın.
2
Bu belgenin tek taraflı bir 'emir' (ferman) mi yoksa karşılıklı bir 'anlaşma' mı olduğunu düşünün.
3
Türk tarihinde padişahın yetkilerinin 'ilk kez' nerede sınırlandırıldığını hatırlayın; anayasa ile sözleşme farkına dikkat edin.
Daha Fazla Pratik
Tanzimat Fermanı ile getirilen 'hukukun üstünlüğü' ilkesinin Sened-i İttifak'tan farklarını inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Belgeleri kronolojik sıraya koyarak (Sened-i İttifak Tanzimat Islahat Kanun-i Esasi) her birinin 'ilk' olma özelliğini eşleştirme yöntemiyle doğruya ulaşabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s