I. Dünya Savaşı'nın sona erme sürecinde ABD Başkanı Woodrow Wilson tarafından ilan edilen ilkeler; savaş sonrası kurulacak düzende toprak ilhakının ve savaş tazminatının yasaklanmasını, gizli diplomasiye son verilmesini ve ulusların çoğunlukta oldukları bölgelerde kendi kaderlerini tayin hakkını (self-determinasyon) öngörmüştür. Buna karşın 1919 Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri, bu ilkeleri kendi emperyalist politikalarına uyarlamak amacıyla çeşitli diplomatik ve hukuki mekanizmalar geliştirmiştir.
Buna göre, Paris Barış Konferansı'nda alınan kararlar ve uygulanan politikalar dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi Wilson İlkeleri'nin bu konferanstaki yansımaları ve sonuçları arasında gösterilemez?
- ASavaş sonrası toprak ilhakının yasaklanması kuralını aşmak amacıyla Osmanlı Devleti'nin Orta Doğu topraklarında 'manda ve himaye' rejiminin hukuki bir model olarak kabul edilmesi
- BSavaş tazminatı yasağının etrafından dolaşmak için mağlup devletlere 'tamirat / onarım bedeli' adı altında ağır ekonomik yükümlülüklerin dayatılması
- Wilson'un Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde Osmanlı egemenliğinin tanınması ilkesine bağlı kalınarak Anadolu'daki tüm işgal hareketlerine son verilmesi ve sınırların uluslararası güvenceye alınmasıCevap
- DDoğu Akdeniz'de güçlü bir İtalya yerine kolay yönlendirilebilecek bir Yunanistan'ı tercih eden İngiltere'nin desteğiyle İzmir ve çevresinin Yunan işgaline bırakılması ve İtilaf bloku içinde ilk ciddi ayrılığın yaşanması
- Eİtilaf Devletleri arasındaki paylaşım uyuşmazlıkları ve stratejik rekabet nedeniyle Osmanlı Devleti ile yapılacak asıl barış antlaşmasının diğer mağlup devletlerin antlaşmalarına göre sonraya bırakılması
Cevap
Wilson'un Türklerin çoğunlukta olduğu bölgelerde Osmanlı egemenliğinin tanınması ilkesine bağlı kalınarak Anadolu'daki tüm işgal hareketlerine son verilmesi ve sınırların uluslararası güvenceye alınması
Paris Barış Konferansı'nda (18 Ocak 1919) İtilaf Devletleri, Wilson İlkeleri'ni kendi çıkarları doğrultusunda baypas etmişlerdir. Türk nüfusunun çoğunlukta olduğu yerlerde Osmanlı egemenliğini tanımak yerine, Yunanistan'ın sunduğu sahte nüfus istatistiklerini esas alarak İzmir ve çevresini Yunan işgaline açmışlardır. Anadolu'daki işgaller durdurulmamış, aksine konferans kararlarıyla fiilen genişletilmiştir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Paris Barış Konferansı'nda İtilaf Devletleri'nin Wilson İlkeleri'ni manda-himaye ve tamirat bedeli olarak dönüştürmesi ve İzmir'in Yunanistan'a verilmesiyle yaşanan gelişmeler
İpuçları
1
İtilaf Devletleri'nin Wilson İlkeleri'ni doğrudan uygulamak yerine hangi yeni diplomatik kılıflarla deldiğini ve Anadolu'daki işgallerin bu süreçte durup durmadığını düşününüz.
2
Paris Barış Konferansı'nın ardından İzmir'in işgal edildiğini ve Mondros'a dayanan işgallerin devam ettiğini hatırlayınız.
Tahmini Süre:1m 30s