Soru

Zorluk: OrtaHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Hâkimin önüne gelen bir uyuşmazlıkta, olaya uygulanacak yazılı bir kural bulamaması üzerine örf ve adet hukukuna başvurması, ancak burada da somut olaya uygulanacak bir hükme rastlamaması durumunda karşılaşılan hukuki durum ve hâkimin izlemesi gereken yol aşağıdakilerden hangisinde doğru verilmiştir?

  1. Hukuk boşluğu - Hâkimin hukuk yaratmasıCevap
  2. B
    Kanun boşluğu - Hâkimin kıyas yoluyla çözüm üretmesi
  3. C
    Kural içi boşluk - Hâkimin takdir yetkisini kullanması
  4. D
    Örtülü boşluk - Hâkimin amaçsal sınırlama yapması
  5. E
    Açık boşluk - Hâkimin yeni bir örf ve adet kuralı oluşturması

Cevap

Hukuk boşluğu durumunda hâkimin hukuk yaratması gerekir.
Hukuk boşluğu, bir uyuşmazlığın çözümü için hem yazılı hukuk kurallarında hem de yazısız (örf ve adet) hukuk kurallarında uygulanabilir bir hükmün bulunmaması durumudur. Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi uyarınca, hâkim bu durumda kendisi kanun koyucu olsaydı nasıl bir kural koyacak idiyse ona göre karar verir; bu yetkiye 'hukuk yaratma' denir.

Adım Adım Çözüm

1
Yazılı kaynakların kontrolü
Hüküm bulunamadı (Kanun Boşluğu tespiti).
Hukukta öncelikle mevzuata (yazılı kurallara) bakılması zorunludur.
2
Yazısız kaynakların (örf ve adet) kontrolü
Hüküm bulunamadı (Hukuk Boşluğu tespiti).
Kanunda hüküm yoksa hâkim ikinci derece kaynak olan örf ve adete bakmalıdır.
3
Hâkimin uyuşmazlığı çözmek için karar vermesi
Hâkimin hukuk yaratması.
TMK Madde 1 uyarınca, hiçbir kaynakta hüküm yoksa hâkim kanun koyucu gibi hareket ederek hukuk yaratır.

Anahtar Kavram

Hukuk Boşluğu ve Hukuk Yaratma

İpuçları

1
Öncelikle yazılı ve yazısız kaynakların her ikisinde de hüküm bulunup bulunmadığına dikkat edin.
2
Eğer yazılı hukukta hüküm yoksa 'kanun boşluğu', hem yazılı hem yazısız hukukta hüküm yoksa 'hukuk boşluğu' oluşur.
3
Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesine göre hâkim, hukuk boşluğu durumunda kanun koyucu gibi hareket eder.

Daha Fazla Pratik

Kural içi boşluk ile kural dışı boşluk arasındaki farkları pekiştirmek için takdir yetkisi kavramını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Bu soruyu puanla