Soru

Zorluk: OrtaSıfatlar (Ön Adlar)

Sıfatlar; isimleri renk, şekil, durum yönünden niteleyen (niteleme sıfatı) veya işaret, sayı, belgisizlik ve soru yoluyla belirten (belirtme sıfatı) sözcüklerdir.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde hem niteleme sıfatı hem de işaret sıfatı bir arada kullanılmıştır?

  1. A
    Bunu, kütüphanenin eski rafları arasında tesadüfen bulduğunu belirtti.
  2. B
    Genç araştırmacı, topladığı verileri büyük bir titizlikle ve hızlıca analiz etti.
  3. Şu büyük çınar, yüzyıllardır köyün meydanında ihtişamla yükseliyor.Cevap
  4. D
    O, bu olaydan sonra kimseyle tek kelime konuşmamaya karar verdi.
  5. E
    Dürüst insanlar, her zaman dürüst davranarak çevrelerine güven verirler.

Cevap

İşaret sıfatı olan 'şu' ve niteleme sıfatı olan 'büyük' sözcüklerinin aynı ismi etkilediği seçenek doğru cevaptır.
Doğru cevapta yer alan 'Şu büyük çınar' tamlamasında, 'şu' sözcüğü 'çınar' ismini işaret yoluyla belirttiği için işaret sıfatı (belirtme sıfatı), 'büyük' sözcüğü ise ismin kalıcı bir özelliğini (boyutunu) bildirdiği için niteleme sıfatıdır. İki farklı türdeki sıfat aynı ismi etkilemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isimleri ve onları etkileyen sözcükleri tespit et.
Tüm seçeneklerde isimleri niteleyen veya belirten çeşitli sözcükler bulunmaktadır.
Sıfatların türlerini belirlemek için önce hangi ismi etkilediklerini bulmak gerekir.
2
İşaret bildiren sözcüklerin türünü (sıfat mı, zamir mi) ayırt et.
'Bunu' ve 'o' sözcüklerinin zamir, 'şu' ve 'bu' sözcüklerinin ise işaret sıfatı olduğu görülür.
İşaret bildiren sözcük bir ismin yerini tutuyorsa zamir, ismi belirtiyorsa sıfattır.
3
Niteleme sıfatı ile durum zarfı ayrımını yap.
'Hızlıca' ve 'dürüst (davranarak)' sözcüklerinin eylemi etkilediği için zarf olduğu saptanır.
İsme sorulan 'nasıl' sorusu niteleme sıfatını, fiile sorulan 'nasıl' sorusu durum zarfını verir.
4
Hem niteleme hem de işaret sıfatının bir arada kullanıldığı cümleyi seç.
İhtişamla yükselen çınarın anlatıldığı cümlede 'şu' (işaret sıfatı) ve 'büyük' (niteleme sıfatı) bir aradadır.
Sorunun kökünde her iki sıfat türünün aynı anda bulunması istenmiştir.

Anahtar Kavram

Sıfatların (niteleme ve belirtme) işlevsel olarak zamir ve zarflardan ayrılması.
Bu soruyu puanla