Soru

Zorluk: Çok zorHukukun Uygulanması ve Boşluk Türleri

Türk Medeni Kanunu'nun 1. maddesi ve hukukun uygulanması ilkeleri uyarınca; kanun koyucunun bir meseleyi bilerek ve isteyerek düzenlemediği, çözümün 'hakkaniyet' veya 'somut olayın özellikleri' gibi kavramlar aracılığıyla hâkimin takdirine bırakıldığı durumlar ile kanun hükmünün lafzı (sözü) itibarıyla çok geniş olduğu ve dürüstlük kuralı gereği 'amaca uygun sınırlama' (teleolojik sınırlama) yoluyla kapsamının daraltılması gerektiği haller, sırasıyla aşağıdakilerin hangisinde doğru adlandırılmıştır?

  1. Kural içi boşluk — Örtülü (gerçek olmayan) boşlukCevap
  2. B
    Hukuk boşluğu — Açık (gerçek) boşluk
  3. C
    Kural dışı boşluk — Kural içi boşluk
  4. D
    Açık boşluk — Hakimin hukuk yaratması
  5. E
    Örtülü boşluk — Kural dışı boşluk

Cevap

Kanun koyucunun bilerek bıraktığı boşluk 'kural içi boşluk', hükmün lafzının dürüstlük kuralı gereği daraltılması gereken durum ise 'örtülü (gerçek olmayan) boşluk'tur.
Doğru yanıt olan seçenek, hukuk doktrinindeki iki spesifik durumu karşılamaktadır: İlk kısım olan 'kanun koyucunun bilerek bıraktığı takdir alanı', hâkimin uyuşmazlığı hakkaniyete göre çözdüğü 'kural içi boşluk'tur. İkinci kısım olan 'hükmün lafzının dürüstlük kuralı gereği daraltılması' ise lafzın ruhla çeliştiği durumlarda ortaya çıkan 'örtülü (gerçek olmayan) boşluk'tur.

Adım Adım Çözüm

1
Kural İçi Boşluk kavramını analiz etme
Kanun koyucunun çözümü bilerek hâkime bıraktığı ve 'takdir yetkisi'nin kullanıldığı alan tespit edilir.
Metinde 'bilerek ve isteyerek düzenlenmediği' ve 'hakkaniyet/takdir' vurgusu kural içi boşluğu işaret eder.
2
Örtülü Boşluk kavramını analiz etme
Hükmün lafzının çok geniş olması nedeniyle 'teleolojik sınırlama' (daraltma) yapılması gerektiği tespit edilir.
Gerçek olmayan boşluk türlerinden biri olan örtülü boşlukta, kuralın lafzı adaletsizliğe yol açacak kadar geniştir.

Anahtar Kavram

Hukukta Boşluk Türleri ve Hakimin Rolü

İpuçları

1
Kanun koyucunun 'bilerek' bıraktığı boşluk ile 'istemeden' (hataen) bıraktığı boşluk arasındaki farkı hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Hakimin hukuk yaratması (Hukuk Boşluğu) ile Takdir Yetkisini (Kural İçi Boşluk) kullanması arasındaki farkları içeren senaryoları inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla