Soru

Zorluk: Çok zorTürkiye'nin Platoları

Türkiye'de platoların oluşum süreçleri incelendiğinde; bazı sahaların dış kuvvetler tarafından deniz seviyesine kadar aşındırıldıktan sonra epirojenik olarak yükselmesiyle (peneplenleşme), bazılarının ise lav örtüleri veya karstik erime süreçleriyle şekillendiği görülür. Özellikle aşınım platoları, bulundukları yükselti basamağından bağımsız olarak eski bir topografik yüzeyin kalıntısını temsil eder.

Buna göre;
I. Çatalca - Kocaeli Platosu
II. Perşembe Platosu
III. Ardahan Platosu
IV. Teke Platosu

yukarıda verilen platolardan hangileri jeomorfolojik kökeni bakımından 'Aşınım (Peneplen) Platoları' kategorisinde yer almaktadır?

  1. A
    Yalnız I
  2. I ve IICevap
  3. C
    I ve III
  4. D
    II ve IV
  5. E
    I, II ve IV

Cevap

Türkiye'de aşınım (peneplen) platosu özelliğini en net gösteren alanlar Çatalca-Kocaeli ve Perşembe platolarıdır.
Çatalca-Kocaeli platosu, Türkiye'nin deniz seviyesine en yakın ve en tipik aşınım (peneplen) düzlüğüdür. Perşembe Platosu (Ordu) ise Karadeniz bölgesinde yüksek rakımda bulunan, meandraları ve düzlüğüyle bilinen karakteristik bir diğer aşınım platosudur. Bu iki plato, yükseltileri farklı olsa da oluşum kökeni (deniz seviyesine kadar aşındırılıp yükselme) bakımından aynı grupta yer almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Platoların oluşum türlerini sınıflandır.
I: Aşınım (Marmara), II: Aşınım (Karadeniz), III: Lav (Doğu Anadolu), IV: Karstik (Akdeniz).
Her platonun litolojik ve jeomorfolojik kökeni farklı bir kategoride yer alır.
2
Aşınım (peneplen) kavramının yükseltiyle ilişkisini analiz et.
Peneplenler sadece deniz seviyesinde (Çatalca-Kocaeli) değil, epirojenik yükselme sonucu yükseklerde (Perşembe) de bulunabilir.
Yükselti, bir düzlüğün aşınım karakterini tek başına belirlemez; oluşum süreci esastır.
3
Lav ve Karstik platoları ele.
Ardahan lav platosu, Teke ise karstik platodur.
Bu platoların yüzey şekilleri aşınmadan ziyade birikme (lav) veya kimyasal erime (karst) ile oluşmuştur.

Anahtar Kavram

Aşınım (Peneplen) Platolarının Farklı Yükselti Basamaklarındaki Dağılımı
Tahmini Süre:1m 45s
Bu soruyu puanla