Soru

Zorluk: OrtaGazneliler

Türk-İslam devletlerinin pek çoğu ya kurucusunun adıyla (Osmanlılar gibi) ya da hakimiyet kuran boyun adıyla (Selçuklular gibi) anılmıştır. Ancak bazı devletler, bu gelenekten farklı olarak kuruldukları bölgenin veya şehrin adıyla tarihe geçmişlerdir. Samanoğulları'nın Horasan valisi Alp Tigin tarafından temelleri atılan ve adını yönetim merkezi olan şehirden alan bu Türk-İslam devleti aşağıdakilerden hangisidir?

  1. GaznelilerCevap
  2. B
    Karahanlılar
  3. C
    Tolunoğulları
  4. D
    İhşidiler
  5. E
    Büyük Selçuklular

Cevap

Gazneliler Devleti, adını kurulduğu coğrafi merkez olan Gazne şehrinden almaktadır.
Doğru cevap olan seçenek, Türk-İslam tarihindeki isimlendirme geleneğinin dışına çıkarak adını kurulduğu şehir olan Gazne'den (günümüzde Afganistan) alan Gazneliler Devleti'ni ifade etmektedir. Alp Tigin tarafından temelleri atılan bu devlet, bölgedeki Samanoğulları hakimiyetine son vererek bağımsız bir güç haline gelmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Devletlerin isim kökenlerini analiz etme
Türk devletlerinin genellikle kurucu veya boy adıyla anıldığını, ancak coğrafi isimle anılan örneklerin nadir olduğunu belirleme.
Soruda istenen 'farklı isimlendirme geleneği' kriterini karşılayan devleti bulmak için gereklidir.
2
Kurucu Alp Tigin bilgisini değerlendirme
Alp Tigin'in Samanoğulları valisiyken Afganistan bölgesindeki Gazne şehrine gelerek burada bağımsızlığını ilan ettiğini hatırlama.
Alp Tigin, Gaznelilerin temelini atan kişidir.
3
Gazne şehrinin günümüzdeki yerini teyit etme
Gazne şehrinin Afganistan'da bulunduğu bilgisini sorudaki öncül ile eşleştirme.
Doğru cevabı netleştirmek için coğrafi bağlamı kullanır.

Anahtar Kavram

Gaznelilerin isimlendirme geleneği ve kuruluş coğrafyası

İpuçları

1
Türk devletleri genellikle hanedan kurucusunun adını taşır; ancak bu devlet bir istisnadır.
2
Bu devletin en ünlü hükümdarı olan Sultan Mahmut, Hindistan'a seferler düzenlemiştir.
3
Devletin ismi, bugün Afganistan sınırları içinde kalan ve o dönemde başkentlik yapan şehirden gelmektedir.

Daha Fazla Pratik

Gaznelilerin Dandanakan Savaşı sonrası zayıflama sürecini ve bu savaşın Büyük Selçuklu Devleti'nin kuruluşu üzerindeki etkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Bu soruyu puanla

Konular