Türkiye'de yer alan ovalar; oluşum kökenleri, jeolojik yapıları ve bulundukları bölgenin iklim şartlarına göre farklı tarımsal potansiyellere sahiptir. Bazı ovalar doğal avantajlara sahipken, bazılarında çeşitli faktörler tarımsal verimliliği sınırlandırabilir.
Buna göre, aşağıda verilen ovalar ve bu ovalarda tarımsal faaliyetleri etkileyen temel özellik/sınırlayıcı eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?
- AKonya Ovası - Yağış miktarının yetersizliğine bağlı olarak sulama ihtiyacının üretimde temel belirleyici olması
- BAcıpayam Ovası - Litolojik yapının geçirimli olması sebebiyle yüzey sularının yer altına sızarak tarımsal su yetersizliği oluşturması
- Iğdır Ovası - Doğu Anadolu'daki konumu nedeniyle kış sıcaklıklarının aşırı düşük olması ve tarımsal ürün çeşitliliğinin kısıtlanmasıCevap
- DÇukurova - Alüvyal toprakların verimliliği ve uygun iklim koşulları sayesinde yıl içinde birden fazla ürün alınabilmesi
- EErgene Ovası - Yer şekillerinin çok sade olması nedeniyle akarsu akış hızının düşük olması ve yoğun sanayileşmeye bağlı kirlilik sorunları yaşanması
Cevap
Iğdır Ovası hakkında verilen, kış sıcaklıklarının aşırı düşük olması ve tarımın kısıtlanması ifadesi yanlıştır.
Iğdır Ovası, Doğu Anadolu Bölgesi'nde yer almasına rağmen çevresindeki yüksek dağlara (Ağrı Dağı gibi) göre oldukça alçakta bir çanak (graben) içerisinde yer alır. Bu topoğrafik özellik ovada mikroklima oluşmasına neden olur. Mikroklima sayesinde kışlar bölge geneline göre çok daha ılık geçer ve normalde Doğu Anadolu'da yetişmesi beklenmeyen pamuk gibi sıcaklık isteyen tarım ürünleri yetiştirilebilir. Bu nedenle kış sıcaklıklarının tarımı kısıtladığı bilgisi hatalıdır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Mikroklima ve Ovalarda Tarımsal Sınırlayıcılar
İpuçları
1
Türkiye'deki ovaların hepsi bulundukları bölgenin genel iklim özelliklerini yansıtmayabilir; topoğrafik çukurluklar özel durumlar yaratır.
2
Doğu Anadolu'da yer aldığı halde pamuk yetişebilen tek yer olan ovayı ve bunun nedenini düşünün.
3
Iğdır Ovası'nın deniz seviyesinden yüksekliği çevre illere göre çok düşüktür; bu da kış ılıklığı ve mikroklima demektir.
Daha Fazla Pratik
Türkiye'deki diğer mikroklima alanlarını (Rize'de turunçgil, Artvin'de zeytin gibi) ve bunların nedenlerini inceleyebilirsiniz.
Alternatif Yöntem
Soruya tersten yaklaşarak seçeneklerdeki ovaların oluşum kökenlerini (Karstik, Delta, Tektonik) eşleştirin. Karstik ve Delta ovalarının özelliklerinin doğru verildiğini görünce, tektonik ovalar içindeki 'mikroklima' istisnasını arayın.
Tahmini Süre:1m 15s