İdari işlemler, hukuk alemine doğdukları andan itibaren "hukuka uygunluk karinesinden" yararlanırlar ve yetkili mercilerce iptal edilene kadar geçerli bir işlemin tüm sonuçlarını doğururlar. Ancak işlemin kurucu unsurlarındaki sakatlık öylesine ağırdır ki, hukuk düzeni bu işlemi en baştan itibaren "hiç doğmamış" kabul eder ve bu duruma "yokluk" yaptırımı uygulanır.
Buna göre, aşağıdakilerden hangisi bir idari işlemin hukuk aleminde "yokluk" (hiç doğmamış sayılma) ile malul sayılmasına yol açan durumlardan biri değildir?
- Aİdari makamların, yasama veya yargı organlarının görev alanına giren bir konuda karar alması (Fonksiyon Gaspı)
- Bir kamu görevlisinin, kanunen yetkili kılındığı mülki (coğrafi) sınırlar dışında bir taşınmaz hakkında idari işlem tesis etmesi (Yer Yönünden Yetki Tecavüzü)Cevap
- CKamu görevlisi sıfatı taşımayan bir sivil şahsın, kendisini yetkili bir memur gibi göstererek idare adına karar alması (Şahıs Yönünden Gasp)
- Dİdari işlemin konusunun, işlemin tesis edildiği anda fiilen veya hukuken gerçekleşmesinin mümkün olmaması (Konu İmkansızlığı)
- EBir idari makamın, aralarında hiçbir hiyerarşik veya idari vesayet bağı bulunmayan tamamen farklı bir idari birimin yetkisindeki konuda karar alması (Ağır ve Bariz Yetki Tecavüzü)
Cevap
Bir kamu görevlisinin yer yönünden yetki sınırlarını aşması (yetki tecavüzü), işlemi 'yok' kılan bir sebep değil, idari yargıda 'iptal' edilmesini gerektiren bir sakatlık halidir.
İdari işlemin 'yokluk' yaptırımıyla malul sayılabilmesi için işlemin hukuk düzeninde hiç var olmamış kabul edilmesini gerektiren temel bir eksiklik (kurucu unsur eksikliği) olması gerekir. Yer (coğrafi) yönünden yetki sınırlarının aşılması, idare hukukunda 'yetki tecavüzü' olarak adlandırılır. Bu durum, işlemin idari yargı mercii tarafından iptal edilmesine yol açan bir hukuka aykırılıktır; ancak işlemin hukuk dünyasında doğmasını engellemez. İşlem, iptal edilene kadar hukuka uygunluk karinesinden yararlanmaya devam eder.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdari İşlemlerde Yokluk Yaptırımı