Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSıfatlar (Ön Adlar)

Sıfatlar yapıları bakımından basit, türemiş ve birleşik olmak üzere üç grupta incelenir. Birleşik sıfatların bir türü olan kurallı birleşik sıfatlar; genellikle bir sıfat tamlamasına çeşitli eklerin (−lı,−lık-lı, -lık vb.) getirilmesiyle veya isimle sıfatın yer değiştirip isme iyelik eki getirilmesiyle oluşturulan söz öbekleridir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir "kurallı birleşik sıfat" kullanılmıştır?

  1. A
    Kurum içi yazışmalarda birkaç önemli husus gözden kaçırılmış.
  2. B
    Toplantıya katılanların birçoğu, önerilen yeni çalışma saatlerine itiraz etti.
  3. Geniş pencereli ofisler, gün ışığından daha fazla yararlanılmasını sağlıyor.Cevap
  4. D
    Sınavda başarılı olan adaylar, mülakat aşamasına geçmeye hak kazandı.
  5. E
    Müfettiş Bey, evrakları kontrol ederken oldukça titiz davrandı.

Cevap

Geniş pencereli ofisler ifadesinde yer alan sıfat kurallı birleşik yapılıdır.
Doğru seçenekte yer alan "geniş pencereli" ifadesi, bir kurallı birleşik sıfat örneğidir. Burada "geniş pencere" kendi içinde bir sıfat tamlamasıdır (Sıfat + İsim). Bu tamlamanın sonuna gelen "-li" eki, tüm grubu bir bütün haline getirerek "ofisler" ismini niteleyen bir sıfata dönüştürmüştür. Kurallı birleşik sıfatların en yaygın oluşum biçimi budur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki sıfatları ve niteledikleri isimleri tespit et.
"Geniş pencereli ofisler" tamlamasında "geniş pencereli" bölümü sıfattır.
İsmin nasıl olduğunu (niteleme) veya hangi durumda olduğunu (belirtme) gösteren sözcükleri bulmak analiz için ilk adımdır.
2
Tespit edilen sıfatın iç yapısını analiz et.
"Geniş pencere" bir sıfat tamlamasıdır. Bu tamlamaya "-li" eki eklenerek "ofis" ismini niteleyen yeni bir sıfat öbeği oluşturulmuştur.
Kurallı birleşik sıfatlar tek başına bir sözcük değil, bir kelime grubunun (öbeğinin) sıfatlaşmasıyla oluşur.
3
Diğer seçeneklerdeki yapıları ele.
"Birkaç" kaynaşmış, "Başarılı" türemiş, "Birçoğu" zamir, "Titiz" ise zarf görevindedir.
Sıfatın türünü (niteleme/belirtme) ve görevini (sıfat/zarf/zamir) ayırt etmek hatalı seçenekleri elememizi sağlar.

Anahtar Kavram

Kurallı Birleşik Sıfat (Sıfat Tamlaması + -lı/-lik)

İpuçları

1
Cümlelerdeki sıfatları bul ve bunların tek bir kelimeden mi yoksa bir kelime grubundan mı oluştuğuna bak.
2
Bir tamlamanın (örneğin 'iki oda') sonuna '-lı, -lık, -sız' eklerinden birinin gelip yeni bir ismi niteleyip nitelemediğini kontrol et.
3
Doğru cevapta 'geniş pencere' öbeği bir bütün olarak 'ofisler' ismini niteliyor.

Daha Fazla Pratik

Sıfatlarda yapı konusunu pekiştirmek için 'Anlamca Kaynaşmış Birleşik Sıfatlar' (vatansever, birkaç vb.) ile 'Kurallı Birleşik Sıfatlar' arasındaki farkları gösteren karşılaştırmalı sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Kurallı birleşik sıfatları bulmak için 'ismin yerini değiştirme' yöntemini de kullanabilirsiniz. Örneğin; 'geniş pencereli ofis' yerine 'penceresi geniş ofis' diyebiliyorsanız, orada kesinlikle kurallı birleşik sıfat vardır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Sıfatlar (Ön Adlar)

Bu konudan daha fazla soru