Examkin

Soru

Zorluk: ZorSıfatlar (Ön Adlar)

Türkçede belirtisiz isim tamlamalarının başına gelen sıfatlar, tamlamadaki sözcüklerden sadece birini değil, tamlamanın bütününü niteler veya belirtir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir sıfat, bir isim tamlamasının tamamını nitelendirmektedir?

  1. Şehir merkezindeki tarihî saat kulesi, restorasyon çalışmaları nedeniyle süresiz olarak ziyarete kapatılmıştır.Cevap
  2. B
    Kurum bünyesinde yürütülen projelerin teknik ayrıntıları, uzman bir heyet tarafından titizlikle gözden geçiriliyor.
  3. C
    Küçük ilçenin sorunları, yerel yönetimler tarafından hazırlanan kapsamlı bir raporla bakanlığa sunuldu.
  4. D
    Yetkililer, alınan kararların oldukça yerinde olduğunu belirterek sürecin şeffaf bir şekilde ilerleyeceğini vurguladılar.
  5. E
    Bu, kamu kurumlarında liyakat esaslı bir yönetim anlayışının tesis edilmesi için atılmış en kritik adımlardan biridir.

Cevap

Şehir merkezindeki tarihî saat kulesi cümlesinde 'tarihî' sıfatı 'saat kulesi' belirtisiz isim tamlamasının tamamını niteler.
Doğru cevapta yer alan 'saat kulesi' ifadesi bir belirtisiz isim tamlamasıdır. Dil bilgisi kurallarına göre, belirtisiz isim tamlamalarının önüne gelen niteleme veya belirtme sıfatları, tamlayan ve tamlanandan oluşan bu öbeğin tamamını kapsar. Dolayısıyla 'tarihî' olan sadece saat değil, 'saat kulesi'nin kendisidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki isim tamlamalarını tespit et.
A'da 'saat kulesi' (belirtisiz), B'de 'projelerin ayrıntıları' (belirtili), C'de 'ilçenin sorunları' (belirtili).
Sıfatın etkilediği yapının türünü belirlemek ilk adımdır.
2
Sıfatların tamlamadaki konumunu analiz et.
Belirtisiz tamlamalarda başa gelen sıfat bütünü etkilerken, belirtili tamlamalarda sıfat hangi sözcüğün önündeyse sadece onu etkiler.
Sıfat-tamlaması ilişkisindeki temel kuralı uygulamak gerekir.
3
Doğru yapıyı doğrula.
'Tarihî' sözcüğü 'saat kulesi' öbeğinin tamamına aittir.
Tanımlanan kurala uyan tek seçenek budur.

Anahtar Kavram

Sıfatların İsim Tamlamalarıyla İlişkisi

İpuçları

1
Öncelikle cümlelerdeki isim tamlamalarını bulun ve bunların 'belirtili' mi yoksa 'belirtisiz' mi olduğunu ayırt edin.
2
Belirtili isim tamlamalarında (XX-in YY-si) sıfat, tamlayan ile tamlanan arasına girmişse sadece tamlananı niteler.
3
Belirtisiz isim tamlamaları (XX YY-si) tek bir kavramı karşıladığı için, başına gelen sıfat bu kavramın tamamına hitap eder.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'türemiş sıfat' ve 'birleşik sıfat' yapılarını içeren karma dil bilgisi sorularını inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Sıfatı cümleden çıkarıp tamlamayı tek başına okuyun. Sonra sıfatı ekleyip 'Nasıl [tamlamanın tamamı]?' sorusunu sorun. Eğer cevap mantıklı bir öbek oluşturuyorsa tamlamanın tamamı niteleniyordur.
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla

Konular

Sıfatlar (Ön Adlar)

Bu konudan daha fazla soru