Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorMilletvekilliğinin Sona Ermesi

Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) üyesi olan bir kişinin, milletvekilliği sıfatıyla hukuken bir arada yürütülmesi yasaklanmış olan (bağdaşmayan) bir kamu görevini veya hizmetini sürdürmekte ısrar etmesi durumunda, üyelik sıfatının sona erdirilmesine ilişkin anayasal prosedür ve yargısal denetim süreci hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Üyeliğin düşmesine, Karma Komisyonun bu durumun tespitine dair hazırladığı rapor üzerine, Genel Kurul tarafından gizli oyla ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla karar verilir; bu karara karşı Anayasa Mahkemesine iptal başvurusu yapılabilir.Cevap
  2. B
    Söz konusu durum seçilme yeterliliğinin sonradan kaybedilmesi niteliğinde olduğu için, kesinleşmiş yargı kararının Genel Kurula bildirilmesiyle milletvekilliği herhangi bir oylama yapılmaksızın kendiliğinden sona erer.
  3. C
    Milletvekilliği ile bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda üyeliğin düşmesi için Genel Kurulun üye tamsayısının salt çoğunluğunun (301301) oyu gerekir ve bu süreçte yargı yolu kapalıdır.
  4. D
    Bağdaşmayan görevin kabulü bir istifa beyanı olarak kabul edilir ve Başkanlık Divanı'nın tespitiyle üyelik sona erer; bu işlem bir idari işlem olduğu için Danıştay denetimine tabidir.
  5. E
    Üyeliğin düşürülmesi kararı Genel Kurulda açık oylama ile yapılır ve karar Resmi Gazete'de yayımlandığı anda kesinleşerek Anayasa Mahkemesi denetimi dışına çıkar.

Cevap

Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda; Karma Komisyonun hazırladığı rapor üzerine TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla (adi çoğunluk) üyeliğin düşmesine karar verilir ve bu karara karşı Anayasa Mahkemesine başvurulabilir.
Milletvekilliğiyle bağdaşmayan bir görevde ısrar edilmesi durumunda süreç; yetkili komisyonun (Karma Komisyon) raporuyla başlar, Genel Kurulda anayasal bir zorunluluk olarak 'gizli oyla' devam eder ve toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla sonuçlanır. Bu bir Parlamento Kararıdır ve Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.

Adım Adım Çözüm

1
Bağdaşmazlık durumunun tespiti
Karma Komisyon (Anayasa ve Adalet Komisyonları üyelerinden kurulu) rapor hazırlar.
Üyeliğin düşürülmesi için teknik bir inceleme ve rapor aşaması anayasal zorunluluktur.
2
Genel Kurulda oylama usulünün belirlenmesi
Gizli oylama yapılır.
Anayasa'nın 8484. maddesi bağdaşmazlık durumunda gizli oylamayı açıkça emreder.
3
Karar yeter sayısının uygulanması
Toplantıya katılanların salt çoğunluğu (151151'den az olmamak kaydıyla) yeterlidir.
Anayasa'da bu durum için özel bir nitelikli çoğunluk (Örn: 301301) öngörülmemiştir.
4
Yargısal denetim yolunun kullanılması
Milletvekili veya bir başka milletvekili 77 gün içinde Anayasa Mahkemesine başvurabilir.
Milletvekilliğinin düşmesi kararları Parlamento Kararı niteliğinde olup 8585. madde kapsamında yargı denetimine tabidir.

Anahtar Kavram

Bağdaşmazlık nedeniyle milletvekilliğinin düşürülmesi usulü

İpuçları

1
Milletvekilliğinin düşmesi kararlarından hangilerinin Anayasa Mahkemesi denetimine tabi olduğunu hatırlayın.
2
Bağdaşmazlık durumu için Anayasa'nın 8484. maddesinde özel bir oylama yöntemi (gizli/açık) belirtilip belirtilmediğine odaklanın.
3
Unutmayın; Meclis kararı gereken durumlardan sadece 'devamsızlık' için 301301 oy şartı vardır, diğerleri için adi çoğunluk yeterlidir.

Daha Fazla Pratik

İstifa ve devamsızlık durumlarındaki karar yeter sayılarını ve oylama usullerini bağdaşmazlık ile karşılaştırarak çalışmanız konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Milletvekilliğinin Sona Ermesi

Bu konudan daha fazla soru